‘Het verschil maken’ - Jaarverslag Nederlandse UNESCO Commissie 2025

In een tijd waarin de wereld te maken heeft met grote uitdagingen, zoals klimaatverandering, geopolitieke instabiliteit en de snelle groei van kunstmatige intelligentie (AI), is betrouwbare kennis belangrijker dan ooit. Voor UNESCO is wetenschap niet alleen zeer belangrijk voor technologische vooruitgang, maar ook wezenlijk voor vrede, samenwerking en duurzame ontwikkeling.

UNESCO benadrukte ook in 2025 dat wetenschap alleen goed kan functioneren wanneer onderzoekers in vrijheid kunnen werken. Daarom blijven academische vrijheid en de veiligheid van wetenschappers belangrijke thema’s. Wetenschappers moeten zonder angst onderzoek kunnen doen, kritische vragen kunnen stellen en hun resultaten vrij kunnen delen. In sommige delen van de wereld staan onderzoekers onder druk door politieke inmenging, censuur of bedreigingen. UNESCO vindt het daarom belangrijk dat landen wetenschappers beter beschermen.

Ook de rol van vrouwen in de wetenschap krijgt veel aandacht. Hoewel er vooruitgang is, zijn vrouwen nog steeds minder zichtbaar in wetenschappelijke beroepen, vooral in technische en natuurwetenschappelijke vakgebieden. UNESCO zet zich in voor gelijke kansen. Een inclusieve wetenschap is niet alleen rechtvaardiger, maar leidt ook tot relevantere onderzoeksvragen en nieuwe perspectieven.

Daarnaast bleef in 2025 de ethiek van AI een actueel onderwerp. Kunstmatige intelligentie wordt steeds vaker gebruikt in onderzoek, onderwijs en beleid. Daarom is het belangrijk dat deze technologie op een eerlijke en verantwoorde manier wordt ingezet. UNESCO benadrukt waarden zoals transparantie, gelijke behandeling en respect voor menselijke waardigheid.

De Nederlandse UNESCO Commissie vertaalde deze internationale agenda naar de Nederlandse situatie en zette zich in het afgelopen jaar in om deze thema’s ons land verder voor het voetlicht te brengen.