‘Het verschil maken’ - Jaarverslag Nederlandse UNESCO Commissie 2025

2025 stond in het teken van grote geopolitieke veranderingen, groeiende polarisatie en een nieuwe focus van westerse democratieën op hun eigen waarden en identiteit. 

De afspraken en samenwerking die sinds de Tweede Wereldoorlog waren opgebouwd, zoals gedeelde normen, internationale samenwerking en investeringen in kennis, cultuur en vrije uitwisseling van informatie, kwamen steeds meer onder druk te staan. Voor een land als Nederland, dat zijn welvaart, veiligheid en positie in de wereld juist dankt aan die open internationale orde, was het een uitdagend jaar.

In veel landen groeide de steun voor extreemrechtse partijen. Grote groepen kiezers keerden zich, mede onder invloed van sociale media, tegen de bestaande politiek. Daarnaast bleven twee oorlogen het nieuws bepalen. De genocide in Gaza ging onverminderd door met een enorme humanitaire crisis tot gevolg waarbij tienduizenden Palestijnen werden gedood. In ons land vonden vele protesten plaats tegen het extreme geweld. 
In Oekraïne bleef de oorlog met Rusland voortduren, waarbij het Westen Oekraïne financieel en militair bleef steunen.

In Nederland voerde het Kabinet-Schoof (PVV, VVD, NSC, BBB) een koers waarbij defensie en bestaanszekerheid prioriteit kregen. Op onderwijs, wetenschap, cultuur en media werd stevig bezuinigd, hoewel onderdelen daarvan later dat jaar werden teruggedraaid.

De Nederlandse UNESCO Commissie bracht in deze lastige context de missie van UNESCO onvermoeibaar onder de aandacht. Met een statement riep ze onder meer op om juist de zachte krachten te stutten. Ze vormen het fundament om samen te werken aan een betere toekomst op basis van gelijkwaardigheid, dialoog en respect. Vrede moet in de hoofden van mensen worden opgebouwd.