‘Het verschil maken’ - Jaarverslag Nederlandse UNESCO Commissie 2025

Ook in 2025 zette de Commissie zich actief in voor een bredere en inclusievere benadering van erfgoed, met bijzondere aandacht voor erfgoedgemeenschappen die zich niet altijd herkennen in traditionele structuren.

Eind 2024 ontving de Commissie een substantiële subsidie vanuit het Faro-programma van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. Het project, een vervolg op het adviesrapport ‘On(ver)vangbaar. De innovatieve kracht van the culture’, richt zich op alternatieve financieringsstrategieën voor moderne erfgoedgemeenschappen, met aandacht voor eerlijker toegang en wederkerigheid. Na een vooronderzoek voerde de Commissie eerste gesprekken met tien cultuurfondsen. Daarna werden groepen zoals hiphopcollectieven, grassroots-organisaties en digitale netwerken geïnterviewd en in experttafels bevraagd hoe zij hun erfgoed levend houden en zichzelf financieel organiseren. Met dit traject bracht de Commissie de praktijk en behoeften van nieuwe erfgoedgemeenschappen beter in beeld voor beleidsmakers en fondsen.

Het rapport beoogt enerzijds beleidsmakers, fondsen en erfgoedinstellingen te informeren over de realiteit en kracht van erfgoedgemeenschappen, en anderzijds gemeenschappen handvatten en inspiratie te bieden via praktijkverhalen, strategieën en samenwerkingen. De publicatie zal begin 2026 verschijnen. 

Begin april verscheen een themanummer van de Boekmanstichting over the culture, waaraan de Commissie actief bijdroeg. Twee medewerkers namen zitting in de redactie en schreven een artikel over de stand van zaken rond het UNESCO-adviesrapport, een jaar na publicatie.

In het voorjaar werd gewerkt aan de voorbereiding van het side event Fashion Futures: Diaspora Heritage & Global Innovation, in juni bij UNESCO in Parijs. Het event bracht jonge makers, denkers en beleidsmakers samen rond thema's als erfgoed, diaspora en creatieve innovatie. De Commissie presenteerde op het side event, samen met experts uit the culture, het adviesrapport ‘On(ver)vangbaar’. Het programma werd verder verrijkt door uitwisselingen met Air Afrique en een bezoek aan de tentoonstelling Banlieues Chéries, wat waardevolle internationale verbindingen opleverde. Met de presentatie van het adviesrapport ‘On(ver)vangbaar’ agendeerde de Commissie het belang van inclusieve en toekomstgerichte erfgoedbenaderingen ook internationaal.

De Commissie presenteerde het adviesrapport ‘On(ver)vangbaar’ op de internationale cultuurconferentie Mondiacult, en, in samenwerking met de Arubaanse Commissie, besprak ze het rapport tijdens een online bijeenkomst voor de eilanden in de Cariben.

In november vond de Cultural Currency Conference plaats, georganiseerd samen met The Niteshop, de Boekmanstichting en het VSBfonds. Commissievoorzitter Ferrier opende de conferentie. De bijeenkomst bood een platform voor kennisuitwisseling over de waarde, organisatie en toekomst van erfgoedgemeenschappen.

Ook kwam een nieuw initiatief tot stand: Hip Hop in Nederland: De Wiki Files, een samenwerking tussen Hip Hop History Holland, Dutch Hip Hop Archive, Culture Capsule, Wikimedia Nederland, Podiumkunsten.net en de UNESCO Commissie. Het project brengt kennis en data samen binnen de open source-omgeving van Wikimedia, waarmee de geschiedenis van de Nederlandse hiphopscene duurzaam wordt vastgelegd en wereldwijd toegankelijk gemaakt.