Overslaan en naar de inhoud gaan

Jaarverslag Nederlandse Unesco Commissie 2023

Martijn van Eck 30 mei 2024

Lees het jaarverslag van de Nederlandse Unesco Commissie over 2023.

Unesco Internationaal

De Nederlandse Unesco Commissie werkte nauw samen met de Permanente Vertegenwoordiging van Nederland bij Unesco, gaf waar nodig advies of leverde experts en zorgde er, in gezamenlijkheid voor, dat ze kennis vanuit Unesco's Secretariaat in Nederland verspreidde en voor Nederland belangrijke onderwerpen inbracht bij Unesco Parijs.

In april vond in Andorra de zevende bijeenkomst van Europese Unesco Commissies plaats. Algemeen Secretaris Schelhaas was, als lid van de managementgroep van de Europese Commissies, medeorganisator en moderator van diverse onderdelen.

Algemene Conferentie

In november vond de 42ste Algemene Conferentie (AC) van Unesco plaats in Parijs. De 194 lidstaten en 12 geassocieerde leden van de organisatie kwamen bijeen om de koers uit te zetten voor de komende jaren. De AC stelde de programma's en de begroting van Unesco vast en koos de leden van de Uitvoerende Raad - het dagelijks bestuur van de organisatie.

De AC was ook het moment waarop waarnemers van niet-lidstaten, intergouvernementele organisaties en niet-gouvernementele organisaties (NGO's) samenkwamen. De 194 Unesco Commissies van de wereld bespraken er hun mogelijkheden voor samenwerking, onderhielden contacten en deelden kennis. Van de Nederlandse Unesco Commissie waren diverse leden een of meer dagen in Parijs voor verschillende bijeenkomsten. 

Tijdens de Algemene Conferentie deed Robbert Dijkgraaf, minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, samen met ministers uit andere landen, een oproep om blijvend aandacht te besteden aan de veiligheid van wetenschappers. Ook kregen beleidsmakers een eerste overzicht uitgereikt van het probleem, de oorzaken, en mogelijke oplossingen. Zo kunnen zij zorgen voor een toekomst waarin wetenschappers hun werk in veiligheid kunnen doen. 

Nederland diende tijdens de conferentie een interventie in over digitaal documentair erfgoed, met input van de Unesco Commissie. 

Unesco-Aanbevelingen

Tijdens de AC waren tientallen bijeenkomsten georganiseerd over verschillende thema’s. Belangrijke agendapunten waren de herziening van de Unesco-Aanbeveling over onderwijs, mensenrechten en wereldburgerschap uit 1974 en de ontwikkeling van een nieuwe Aanbeveling over neurotechnologie. Daarnaast werden Unesco's acties in Oekraïne besproken. 

Op 9 november vond een ‘high level’-bijeenkomst plaats over mondiale publieke goederen. Daarbij was de vraag hoe deze moeten worden heroverwogen gezien de grote transformaties waar de wereld voor staat, zoals versnelde klimaatverandering en de razendsnelle opkomst van generatieve AI. Aan deze bijeenkomst namen staatshoofden, regeringsleiders, CEO's, hoofden van multilaterale organisaties en leiders van maatschappelijke organisaties deel. 

Nederland was in 2023 binnen Unesco lid van:

  • de Uitvoerende Raad (UR) en de mensenrechtencommissie van de UR
  • het Immaterieel Erfgoed Comité
  • het IPDC (commissie op het gebied van persvrijheid)
  • het MOST-programma (over sociale transities)

Nederlanders betrokken bij Unesco:

  • Peter-Paul Verbeek was voorzitter van Comest, de World Commission on the Ethics of Scientific Knowledge and Technology
  • Marja Spierenburg was lid van het International Advisory Committee for Biosphere Reserves
  • Xueli Abbing was Unesco Goodwill Ambassador against Racism and Discrimination