Opinie
Op 4 mei hangt de vlag halfstok op begraafplaats De Nieuwe Ooster in Amsterdam vanwege de Nationale Dodenherdenking. (Foto: Dirk-Jan Visser | CC/Flickr.com/4 en 5 mei Amsterdam)
Opinie
Over deze foto
De vlag hangt halfstok op begraafplaats De Nieuwe Ooster in Amsterdam vanwege de Nationale Dodenherdenking. (Foto: Dirk-Jan Visser | CC/Flickr.com/4 en 5 mei Amsterdam)

Op 4 mei aandacht voor álle oorlogsslachtoffers

Op 4 mei aandacht voor álle oorlogsslachtoffers

Op 4 mei aandacht voor álle oorlogsslachtoffers

De Nationale Dodenherdenking op 4 mei zou minder een nationale aangelegenheid moeten zijn, schrijft Sophie ter Vrugt, voorzitter van de Unesco Jongerencommissie. “2019 vraagt om een inclusieve herdenking, met aandacht voor oorlogsslachtoffers van alle generaties uit alle oorlogsgebieden”.

Op zaterdag 4 mei zijn we twee minuten stil. We herdenken dan de Nederlandse slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog en latere vredesmissies en oorlogssituaties. Daarbij wordt ook stilgestaan bij de mensen die zijn omgekomen bij het verdedigen van onze vrijheid: de militairen en verzetsstrijders.

Jongeren

Ook jongeren herdenken op 4 mei massaal de slachtoffers van oorlogsgeweld. Het herdenken van Nederlandse slachtoffers uit de Tweede Wereldoorlog en oorlogen en militaire missies nadien mogen nooit vergeten worden, daar zijn jongeren zich zeker van bewust. Maar er is te weinig aandacht voor internationale conflicten van toen en nu, waarbij soms geen Nederlandse burgers omkwamen of -komen. Bij de Nationale Dodenherdenking worden ten onrechte de niet-Nederlandse slachtoffers (nog) niet herdacht. Een stap in de goede richting zou zijn als we het een ‘Internationale Dodenherdenking’ zouden noemen. Hierbij is er natuurlijk nog wel uitgebreid aandacht voor de Nederlandse militaire en burgerslachtoffers.

Aandacht voor andere oorlogen

Veel jongeren staan achter dit standpunt, zo blijkt uit een onderzoek van de NOS. Zeker 9 op de 10 jongeren hechten veel waarde aan de herdenking van 4 mei. Maar wel vinden ze dat er te weinig aandacht is voor het herdenken van slachtoffers uit andere oorlogen, zoals bijvoorbeeld de oorlog in Syrië. De Dodenherdenking in huidige vorm besteedt daar (nog geen) aandacht aan en is uitsluitend gericht op de Nederlandse slachtoffers.

‘Zou de herdenking van – nationale én internationale slachtoffers – van toen en nu, niet gecombineerd kunnen worden?’
– Sophie ter Vrugt –

Een alternatief hiervoor is de Jongerenherdenking. De Stichting Nationale Jongeren Herdenking bestaat sinds twee jaar en besteedt aandacht aan oorlogsslachtoffers van alle generaties uit alle oorlogsgebieden. Op 4 mei 2019 wordt in Rotterdam de derde editie van de Nationale Jongerenherdenking gehouden als verrijking van de vele herdenkingen die plaatsvinden door het hele land. Naast aandacht voor de slachtoffers uit alle oorlogen, kunnen jongeren met hun eigen smartphone deel uitmaken van het orkest. Er is een gevarieerd programma met dans en theater, en natuurlijk is het om acht uur stil.

Combinatie

Het is goed dat er een aparte Jongerenherdenking is, maar zou de herdenking van - nationale én internationale slachtoffers - van toen en nu, niet gecombineerd kunnen worden? Een eigen comité is een stap in de goede richting, maar om het echt te integreren zouden we tijdens de Nationale Dodenherdenking toch ook aandacht kunnen besteden aan de herdenking van een bredere groep gevallenen uit verschillende tijden? 2019 vraagt om een inclusieve herdenking, van Nederlandse en niet-Nederlandse slachtoffers en verzetsstrijders, voor én door jong en oud.