Naar een rechtvaardige waardering van creativiteit

Door Jan Bolten

Op 16 oktober is in Pakhuis de Zwijger in Amsterdam de kick off georganiseerd van #CreativeRevolution. Deze campagne, een initiatief van Braenworks, richt zich op het toekennen van waarde aan de eigen creativiteit, zodat het minder normaal wordt dat creatieven te weinig betaald krijgen voor hun werk.

Culturele veelzijdigheid

Andrée van Es, voorzitter van de Nederlandse Unesco Commissie, sprak in een van de paneldiscussies over het belang van een veelzijdige en diverse creatieve sector: “De culturele veelzijdigheid in Nederland moet meer gewaarborgd worden. Dat vergt een andere aanvliegroute. De diverse achterban van initiatieven als Braenworks weet nu niet de weg te vinden naar de ivoren subsidietorens.”

Gebrekkige aansluiting

Ook andersom lijkt de huidige organisatie van de cultuursubsidie en het bijbehorende overheidsbeleid niet aan te sluiten bij de creatieve sector. Willen de creatieven hun hand niet ophouden? Vinden ze de weg naar de fondsen niet? Of is er sprake van een te gesloten systeem waarbij de fondsen bewust kiezen voor een klein aantal succesvolle projecten?

Overheid of zelfredzaamheid

Waar Van Es de overheid aansprak op haar rol in de creatieve sector zochten de aanwezigen in Pakhuis de Zwijger de oplossing vooral bij zichzelf en elkaar. In de eerste paneldiscussie spraken succesvolle creatieven over het vinden van de eigen niche in de markt en het herkennen van de waarde van een persoonlijk creatief aanbod. Daarbij vroegen ze geen moment om subsidie of overheidshulp. Ondernemerschap lijkt inmiddels een natuurlijk gegeven bij deze nieuwe generatie creatieven. 

Manifest

Kevin de Randamie en zijn Braenworks Academy spreken deze taal. Braenworks’ manifest voor de creatieve revolutie raakt duidelijk een snaar in de sector, getuige de vele steunbetuigingen. Door je als creatieve vooral te richten op de zaken waar je zelf controle over hebt sta je sterk. Ken de waarde van je creativiteit en zie ondernemen als natuurlijk onderdeel hiervan. De vraag rijst wel of er in deze tijd nog ruimte is voor een autonome creativiteit die los staat van een economisch systeem.

Waardering van creativiteit

Van Es benoemde de meerwaarde van creativiteit in de samenleving. “Via social media hebben we meer dan ooit de kans om de vruchten van onze creativiteit te delen. Deze gooien we dan ook massaal in de uitverkoop. Zodra iemand daar succes mee heeft wordt zijn creativiteit ingezet om een product van een bedrijf te verkopen. Ga me niet vertellen dat dat de toekomst is van de creatieve sector. We hebben als samenleving de mogelijkheid ons hiertegen te verzetten door met elkaar te zeggen dat we cultuur en creativiteit belangrijk vinden.”

Waarde

De Unesco Commissie ondersteunt het initiatief van Braenworks om creatieven meer voor de waarde van hun creatieve product op te laten komen. Maar vindt dat die verantwoordelijkheid niet alleen bij hen moet liggen. Creatieven investeren zelf ontzettend veel tijd en geld in hun ontwikkeling. De overheid heeft de verantwoordelijkheid een zo breed mogelijk palet aan cultuuruitingen te ondersteunen.

Verdrag

Unesco strijdt tegen een eenvormige creatieve sector waar bijvoorbeeld een te kleine groep spelers het aanbod bepaalt. In 2005 is dit door Unesco onderstreept met een internationaal verdrag over de diversiteit van cultuuruitingen dat ook door Nederland is geratificeerd. In de zoektocht naar de wereld van morgen hebben we behoefte aan creatieven die tegen de stroom in kunnen denken.

Foto van een groep beelden van dansers

Het UNESCO-verdrag betreffende de bescherming en de bevordering van de diversiteit van cultuuruitingen bestaat sinds 2005. Het benadrukt onder meer het recht dat landen bezitten om een eigen cultuurbeleid te voeren en het belang van vrij verkeer van culturele goederen en diensten. Maar het gaat ook over de pluriformiteit in de cultuursector. Nederland ratificeerde het verdrag in 2009. In 2017 is voor de tweede keer aan Unesco Parijs verantwoording afgelegd over de implementatie van het verdrag.

Meer berichten