Nederlands rampenbestrijdingsteam helpt bij overstromingen Kazachstan
Fredrik Huthoff leidde onlangs het Nederlandse Disaster Risk Reduction and Surge Support team dat te hulp schoot in Kazachstan na enorme overstromingen. Huthoff werkt als Universitair hoofddocent aan IHE Delft, het kennis- en opleidingscentrum voor water dat gelieerd is aan UNESCO.
Na twee weken van gigantische overstromingen begin april, riep Kazachstan de Nederlandse overheid om hulp. Het Nederlandse Disaster Risk Reduction and Surge Support (DRRS) team riep waterexperts van verschillende disciplines op om de noodsituatie in het Centraal-Aziatische land te helpen verlichten. Huthoff vloog naar Astana om de noodhulp te leiden.
Wanneer kwam de oproep om alles te laten vallen en met spoed naar Kazachstan te gaan?
Half april was ik in Mozambique om een andere rampenbestrijdingsmissie af te ronden na de cycloon Freddy van vorig jaar. Daar leidde ik het DRRS-team dat acties in kaart bracht voor een geïntegreerd plan om de paraatheid en veerkracht bij overstromingen in de provincie Zambézia te vergroten. Van daaruit was ik sowieso van plan om naar Kazachstan te reizen voor een waterconferentie in Almaty, toen de oproep kwam om het DRRS-team op zijn laatste missie te leiden.
Waarom hadden de Kazachse autoriteiten hulp nodig van het Disaster Risk Reduction and Surge Support team?
De ramp in Kazachstan was een perfecte storm, omdat er meerdere mechanismen in het spel waren. Extreme regenval, een dambreuk en smeltwater uit het Oeralgebergte droegen tegelijkertijd bij aan de enorme ramp. Er kwamen buitensporige hoeveelheden water uit alle richtingen omdat de extreme weersomstandigheden ook meerdere rivierbekkens troffen.
De Kazachse president Kassym-Jomart Tokayev noemde het de ergste ramp die het land in meer dan 80 jaar heeft meegemaakt. Meer dan 120.000 mensen moesten worden geëvacueerd uit de getroffen gebieden. Toen ik aankwam, heb ik gesproken met ambtenaren van de ministeries en de Kazachse hydrometeorologische dienst om te helpen beslissen over de juiste handelwijze die past bij de omvang en urgentie van het probleem en de middelen en capaciteiten ter plaatse. Het was prijzenswaardig om te zien hoe de Kazachse autoriteiten de klok rond werkten en openstonden voor samenwerking met ons om ervoor te zorgen dat de best mogelijke acties werden ondernomen. En je moet dat zien in de context van de noodsituatie die zich op dat moment ontvouwde en nog steeds ontvouwt. Het is gewoon overweldigend, deze overstromingen vinden plaats op een schaal die nog nooit eerder in de wereld is vertoond.
Bijna een derde van het land werd getroffen door de overstromingen – Kazachstan is bijna twee keer zo groot als Nederland, Duitsland, Frankrijk en Spanje samen. En het water had nog niet eens het hoogste punt bereikt.
Wat kon je doen om te helpen?
De autoriteiten stonden onder enorme druk in een voortdurende situatie. De aanwezigheid van het DRRS-team ter plaatse met zijn technische back-up in Nederland stelde de Kazachse ambtenaren gerust terwijl ze beslissingen namen over hoe ze verder moesten gaan.
Een concreet voorbeeld op de eerste dag: door het stijgende waterpeil dreigde de stad Atyrau onder water te lopen. De Kazachse autoriteiten waren al bezig met het graven van een kanaal langs het pad van een voormalige zijrivier om de hoogwatersituatie te verlichten voordat het de stad zou bereiken. We gingen zitten met hun technische team in de situatiekamer van het Kazachse ruimtevaartagentschap. Ons team had technische ondersteuning in Nederland, dat berekeningen kon maken die bevestigden dat deze actie de situatie inderdaad zou verlichten.
Het team van Huthoff werd ook gevraagd om te helpen bij het in kaart brengen van de waterstromen, mee te werken aan noodmaatregelen en een langetermijnplan op te stellen om toekomstige overstromingsrampen te beperken.
Hoe kan het werk van het Disaster Risk Reduction and Surge Support-team andere rampen beïnvloeden?
Het plan dat we aan het opstellen zijn kan als blauwdruk dienen voor extreme weersomstandigheden in andere delen van de wereld. Door klimaatverandering zullen soortgelijke extreme gebeurtenissen in de toekomst waarschijnlijker worden en de lessen uit Kazachstan kunnen andere landen helpen bij het ontwikkelen van hun eigen procedures en methoden voor overstromingsbeheer in de toekomst.
Het Nederlandse Disaster Risk Reduction and Surge Support team wordt geleid door de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland. Het team bestaat uit rampenbestrijdingsexperts in verschillende disciplines die op verzoek van buitenlandse overheden op korte termijn overal ter wereld kunnen worden ingezet.