Mondiacult: Benut de kracht van cultuur voor duurzame ontwikkeling

Marielies Schelhaas 25 september 2025

Mondiacult is 's werelds grootste conferentie over cultuurbeleid. Van 28 september tot en met 1 oktober zijn cultuurministers, NGO’s, leden van UNESCO commissies, kunstenaars, diplomaten en jongeren, uit alle delen van de wereld, bijeen in Barcelona om, onder de vlag van UNESCO, de wereldwijde agenda voor cultuur voor de komende jaren te bepalen. 

Wat staat er op de agenda?

Allereerst veel discussies over het belang van cultuur in de ontwikkeling van mensen. Het is UNESCO’s overtuiging dat cultuur grote intrinsieke waarde heeft, en dat cultuur de kracht heeft om veranderingen in gang te zetten, de kracht heeft om de uitdagingen van vandaag aan te pakken en bij te dragen aan een meer rechtvaardigere, vreedzamere, interculturele, inclusieve en duurzame samenleving. 

De discussies zijn gegroepeerd rond zes thema’s:

  • Cultuur en Klimaat – hoe kunnen we cultureel erfgoed (zowel gebouwd erfgoed als immaterieel erfgoed) beschermen nu het klimaat verandert, maar ook, hoe kan cultuur een rol spelen in klimaatadaptatie, zoals door traditionele kennis van waterbeheer.
  • Cultuur en Crisis – In tijden van oorlog, rampen, conflicten speelt cultuur een belangrijke rol, het kan een target zijn, maar ook een baken van hoop. Welke kennis en netwerken zijn er al, en wat is nodig?
  • Cultuur en digitale transformatie – wat is nodig voor een inclusief, ethisch verantwoord en duurzaam digitaal ‘ecosysteem’ voor cultuur? Dan gaat het bijvoorbeeld over culturele en taalkundige diversiteit online, maar ook over intellectueel eigendom, en nieuwe, digitale, methoden voor makers , producenten en distributeurs.
  • Cultuur en AI – het gaat hier om toegang tot erfgoed en creatieve content, om inclusie, bescherming van rechten van culturele professionals, en over de ethische aspecten.
  • Culturele rechten – wat is nodig voor het versterken en beschermen van culturele rechten, van individuen en communities (vooral van kwetsbare en ondergerepresenteerde groeperingen). En wat is nodig om artistieke vrijheid van kunstenaars te beschermen?
  • Economie van Cultuur – hoe kan het enorme economische en sociale potentieel van de culturele en creatieve sector beter worden ontsloten?  En wat kan ‘fair culture’ hieraan bijdragen?

Wat gaat het opleveren?

Belangrijkste is de uitwisseling van kennis, de discussies tussen kunstenaars, NGO’s, overheden, van over de hele wereld. Een mondiale culturele uitwisseling, met duizenden deelnemers.

Er staan ook een paar concrete zaken op de agenda: zo is er een document geagendeerd waarin lidstaten van UNESCO zich zullen uitspreken over het belang van cultuur voor duurzame ontwikkeling.

Ook is Mondiacult een lobbyforum, om meer aandacht te vragen voor cultuur in de volgende ‘Agenda voor Duurzame Ontwikkeling’. De Sustainable Development Goals zijn opgezet als agenda voor 2030. Veel landen willen in het vervolg, voor na 2030, een specifiek doel voor cultuur opgenomen zien.

UNESCO Commissies

Er zijn afgevaardigden van UNESCO Commissies aanwezig, onder meer om de link met de UNESCO-erkenningen te maken. Zo organiseert een aantal UNESCO Commissies, waaronder de Nederlandse, een event over hoe je deze grote discussies op een wereldpodium nu eigenlijk vertaalt in de praktijk. Met wie moet je samenwerken om tot daadwerkelijke resultaten te komen. Ofwel: wat gaan we nu doen?