--- json_ld: {"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/unesco.nl\/#organization","name":"Nederlandse UNESCO Commissie","alternateName":"UNESCO Nederland","url":"https:\/\/unesco.nl\/","email":"info@unesco.nl","telephone":"+31703315484","address":{"@type":"PostalAddress","streetAddress":"Prins Willem-Alexanderhof 20","postalCode":"2595 BE","addressLocality":"Den Haag","addressCountry":"NL"},"logo":{"@type":"ImageObject","url":"https:\/\/unesco.nl\/themes\/cinnamon\/assets\/images\/svg-files\/logo.svg"},"sameAs":["https:\/\/www.instagram.com\/unesco_nl","https:\/\/www.linkedin.com\/company\/netherlands-national-commission-for-unesco","https:\/\/www.youtube.com\/@NederlandseUNESCOCommissie"]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/unesco.nl\/#website","name":"UNESCO Nederland","url":"https:\/\/unesco.nl\/","inLanguage":"nl-NL","publisher":{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/unesco.nl\/#organization"},"potentialAction":{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/unesco.nl\/zoeken?filter%5B1%5D={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}},{"@type":"CollectionPage","@id":"https:\/\/www.unesco.nl\/wetenschap#webpage","url":"https:\/\/www.unesco.nl\/wetenschap","name":"Wetenschap","inLanguage":"nl-NL","isPartOf":{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/unesco.nl\/#website"},"description":"UNESCO is de VN-organisatie voor wetenschap. De Nederlandse UNESCO Commissie vertaalt wat landen op UNESCO’s Hoofdkantoor afspreken naar de Nederlandse context en brengt deze kennis naar de overheid, wetenschappelijke organisaties en inwoners. Andersom haalt de Commissie relevante kennis en inzichten uit Nederland op, en brengt deze naar UNESCO in Parijs.\n","primaryImageOfPage":{"@type":"ImageObject","url":"https:\/\/www.unesco.nl\/sites\/default\/files\/2025-06\/thema_wetenschap_hoofd.jpg"},"about":{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/unesco.nl\/#organization"}},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.unesco.nl\/wetenschap.md#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.unesco.nl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Wetenschap.md","item":"https:\/\/www.unesco.nl\/wetenschap.md"}]}]} --- # Wetenschap ![Thema Wetenschap hoofd](https://www.unesco.nl/sites/default/files/styles/hero/public/2025-06/thema_wetenschap_hoofd.jpg?h=29f6b1c1&itok=pzffb_UF) **Bijschrift afbeelding:** Een wetenschapsdemonstratie. (Foto: Christian Lue via Unsplash). **Bron afbeelding:** [https://unsplash.com/photos/scientists-for-future-signboard-a9qWxqw55Kw](https://unsplash.com/photos/scientists-for-future-signboard-a9qWxqw55Kw) **Intro:** UNESCO is de VN-organisatie voor wetenschap. De Nederlandse UNESCO Commissie vertaalt wat landen op UNESCO’s Hoofdkantoor afspreken naar de Nederlandse context en brengt deze kennis naar de overheid, wetenschappelijke organisaties en inwoners. Andersom haalt de Commissie relevante kennis en inzichten uit Nederland op, en brengt deze naar UNESCO in Parijs. ## Waarom hoort wetenschap bij UNESCO? Bij de oprichting van UNESCO in 1945 lag de focus op onderwijs en cultuur. Wetenschappers wilden dat ook wetenschap ('science') in de naam zou komen. Juist op dit gebied moesten landen na de oorlog meer gaan samenwerken, vonden zij. Op de oprichtingsconferentie in Londen werd het daarom UNESCO: de VN-organisatie voor onderwijs, wetenschap en cultuur. In 1948 nam de Verenigde Naties het recht op wetenschap op in de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens. In Artikel 27 staat dat iedereen de vruchten moet kunnen plukken van wetenschappelijke inzichten. Daarvoor zijn twee voorwaarden cruciaal: kennis moet bij mensen worden opgehaald én terechtkomen, ook als ze zelf geen onderzoeker zijn. En wetenschappers moeten vrij en veilig kunnen werken. ## Wat doet UNESCO op het gebied van wetenschap? De lidstaten van UNESCO leggen afspraken vast in aanbevelingen. Een aanbeveling is niet bindend, maar wordt wel aangenomen door alle 194 lidstaten en heeft daarom gezag. UNESCO heeft ook speciale programma's die aan zulke aanbevelingen zijn verbonden. verbinden. Verder reikt de organisatie meerdere wetenschapsprijzen uit. Een paar belangrijke mijlpalen van UNESCO op het gebied van wetenschap: - 1998: oprichting van de jaarlijkse internationale L'Oréal-UNESCO For Women in Science-prijzen. - 2017: de Aanbeveling over wetenschap en wetenschappers (Recommendation on Science and Scientific Researchers). In 2023 werd een nieuw programma over de vrijheid en veiligheid van wetenschappers opgericht, dat bij deze Aanbeveling hoort. - 2021: de Aanbeveling over open wetenschap (Recommendation on Open Science). Die gaf voor het eerst een gezamenlijke definitie van open wetenschap. ## Wat is het verschil tussen UNESCO Hoofdkantoor en de Nederlandse UNESCO Commissie? ![55090761547_c2a655ac7a_k.jpg](https://www.unesco.nl/sites/default/files/2026-10/55090761547_c2a655ac7a_k.jpg) **Bijschrift afbeelding:** Beelden van de UN International Day of Women and Girls in Science op 11 februari 2026. (Foto: UNESCO/Marie ETCHEGOYEN). ### UNESCO Hoofdkantoor Het wetenschapswerk van UNESCO Hoofdkantoor is heel breed. UNESCO leidt als VN-organisatie de decennia voor oceaanwetenschap (2021–2030) en voor wetenschap en duurzame ontwikkeling (2024–2033). Het Hoofdkantoor in Parijs heeft verder programma’s over zoetwater en geowetenschappen. En de lidstaten van UNESCO stelde onder andere de eerste wereldwijde afspraken op over de ethiek van kunstmatige intelligentie (2021) en van neurotechnologie (2025). ### De Nederlandse UNESCO Commissie De Nederlandse UNESCO Commissie werkt aan drie wetenschapsthema’s: open wetenschap, vrije en veilige wetenschap, de Nederlandse L'Oréal-UNESCO For Women in Science-beurzen, en het UNESCO Leerstoelenprogramma. De Commissie adviseert daarbij de overheid, brengt onderzoekers en instellingen samen en legt uit wat de afspraken uit Parijs in Nederland betekenen. In haar [werkprogramma ](https://www.unesco.nl/werkprogramma "Werkprogramma 2026-2027: ‘Bescherm wat mensen bindt’")legt de Commissie iedere twee jaar de doelen op het gebied van wetenschap vast. ## De wetenschapsthema's van de Nederlandse UNESCO Commissie ### [Open wetenschap](https://www.unesco.nl/wetenschap/open-wetenschap) ![Open wetenschap zorgt voor impactvollere en inclusievere kennis](https://www.unesco.nl/sites/default/files/styles/overview/public/2025-06/open_science.jpg?itok=AquNWfB2) Open Science maakt de wetenschap toegankelijker. ### [L'Oréal-UNESCO For Women in Science](https://www.unesco.nl/wetenschap/de-nederlandse-loreal-unesco-women-science-beurzen) ![Winnaars For Women in Science 2025](https://www.unesco.nl/sites/default/files/styles/overview/public/2025-06/3a6a6184.jpg?h=d58709e6&itok=vpSlAFTV) Vrouwen moeten beter worden vertegenwoordigd in de wetenschap. ### [Een vrije en veilige wetenschap](https://www.unesco.nl/wetenschap/een-vrije-en-veilige-wetenschap) ![Een wolk spreeuwen in een blauw-gele lucht.](https://www.unesco.nl/sites/default/files/styles/overview/public/2025-07/getty-images-f4zffw-a928-unsplash.jpg?itok=WxxS1YYq) Alleen vrije en veilige wetenschappers kunnen de samenleving vooruithelpen. ### [Leerstoelen](https://www.unesco.nl/leerstoelen) ![Nederlandse UNESCO Leerstoelhouders tijdens het UNESCO Symposium 2025](https://www.unesco.nl/sites/default/files/styles/overview/public/2025-06/chairs_hoofdafbeelding_5.jpg?itok=J6-h31E4) UNESCO Leerstoelen versterken de rol van kennis in de samenleving. > Wetenschap vormt het fundament onder al het werk van UNESCO. Door kennis te delen bouwen we aan een duurzamere en vreedzamere wereld, en bieden we houvast in een tijd waarin feiten ter discussie worden gesteld. > ![test](https://www.unesco.nl/sites/default/files/styles/medium/public/2024-12/MEES20241118-3974%20copy.jpg?h=b813931a&itok=qQVFp3qJ) - Kathleen Ferrier, Voorzitter Nederlandse UNESCO Commissie ## Contactpersoon - **Jon Verriet**, Adviseur Wetenschap — [JVerriet@unesco.nl](mailto:JVerriet@unesco.nl)