De kwestie Zwarte Piet staat niet op zichzelf. Met enige regelmaat komt cultureel erfgoed, waarvan de positieve waarde voor de samenleving tot voor kort nauwelijks werd betwist, ter discussie te staan.

2. Onderdeel van een trend

Soms is het omstreden erfgoed immaterieel van aard, zoals in het geval van Zwarte Piet, en soms materieel. Zo pleitte in 2012 een burgercomité in Hoorn voor het verwijderen van het standbeeld van Jan Pieterszoon Coen (1587-1629). Deze eerste gouverneur-generaal van de Nederlandse koloniën in Indië pleegde massamoord op de bevolking van het eiland Banda. Ook klinkt er aanhoudend kritiek op de allegorische voorstelling van Nederlands voormalige koloniale imperium op een deurpaneel van de Gouden Koets. En de politieke partij DENK stelde in 2016 voor om andere namen te geven aan straten en pleinen die zijn vernoemd naar historische figuren die een rol hebben gespeeld in het koloniseren van andere landen en volken.

Naar verwachting zullen nog veel kwesties volgen. De laatste tijd ligt vooral het koloniale erfgoed onder vuur. Deze trend houdt verband met structurele veranderingen in de samenleving en is daarom niet van voorbijgaande aard. Beleidsmakers zullen steeds vaker kritisch worden bevraagd over de manier waarop zij het erfgoed selecteren, beheren en presenteren. Ze zullen te maken krijgen met emotionele debatten en protesten tegen aanstootgevend erfgoed. De verschillende spelers binnen de erfgoedsector in Nederland zijn nog onvoldoende voorbereid en toegerust om deze uitdagingen het hoofd te bieden.

Image
Koloniaal erfgoed onder vuur. Het standbeeld van J.P. Coen in Hoorn, zoals het in 2016 was beklad door activisten (Foto: De Grauwe Eeuw)

Koloniaal erfgoed onder vuur. Het standbeeld van J.P. Coen in Hoorn, zoals het in 2016 werd beklad door activisten. (Foto: de Grauwe Eeuw)