Unesco zet ambacht van de molenaar op Lijst Immaterieel Erfgoed

Het Nederlandse molenaarsambacht is ingeschreven op de Representatieve Lijst van Immaterieel Cultureel Erfgoed van de Mensheid. Dat maakte het Comité behorend bij het Unesco-verdrag over immaterieel erfgoed vandaag bekend in Zuid-Korea.

Ingrid van Engelshoven, minister van cultuur, is trots: “Het is fantastisch dat voor het eerst Nederlands immaterieel erfgoed is opgenomen op deze lijst. Het molenaarschap is een prachtig ambacht dat door en door verweven is met Nederland.”

Inspanningen

Door de inspanningen van Het Gilde van Vrijwillige Molenaars, Vereniging De Hollandsche Molen, Het Ambachtelijk Korenmolenaarsgilde en het Gild Fryske Mounders is het gelukt om het molenaarschap op te nemen op de Representatieve Lijst. In Zuid-Korea kreeg het Nederlandse nominatiedossier het stempel ‘voorbeeldig’. 

Behoud voor de toekomst

Sinds de negentiende eeuw zijn veel molens tot stilstand gekomen. Met het stilzetten van de molens ging ook de kennis van het werken met molens verloren. Het ambacht van de molenaar dreigde uit te sterven. Tegenwoordig laten vijftig beroepsmolenaars en honderden vrijwillige molenaars de wind- en watermolens in Nederland weer draaien. Er is een opleiding voor vrijwillig molenaar opgezet. Ook zetten de vrijwilligers zich in om kennis over het ambacht van molenaar te delen met het grote publiek, zoals door de organisatie van de Nationale Molendag. Van Engelshoven: “Immaterieel erfgoed kan alleen blijven bestaan, als het zich mee ontwikkelt met de tijd. Dat is precies wat de molenaars in Nederland doen. Ze hebben mooie plannen voor de toekomst.”

Verdrag

In 2012 heeft Nederland het Unesco Verdrag ter Bescherming van het Immaterieel Cultureel Erfgoed geratificeerd. Immaterieel erfgoed bestaat uit tradities, rituelen, gebruiken en ambachten die mensen niet verloren willen laten gaan en die ze willen doorgeven aan volgende generaties. Immaterieel erfgoed is dynamisch erfgoed en het beschermen ervan vraagt een andere aanpak dan het beschermen van monumenten en museumobjecten. Immaterieel erfgoed wordt gedragen door gemeenschappen en gaat mee met zijn tijd. Beschermen betekent dan ook levend houden en kennis en vaardigheden doorgeven.  

Nationale Inventaris Immaterieel Erfgoed

Om voorgedragen te kunnen worden voor de internationale Unesco-lijst, moet het immaterieel erfgoed eerst op de Inventaris Immaterieel  Cultureel Erfgoed in Nederland zijn geplaatst. De coördinatie van deze inventaris is in handen van het Kenniscentrum Immaterieel Erfgoed Nederland (KIEN).

Immaterieel erfgoed is ‘levend erfgoed’. Het omvat sociale gewoonten, voorstellingen, rituelen, tradities, uitdrukkingen, bijzondere kennis of vaardigheden die gemeenschappen en groepen (en soms zelfs individuen) erkennen als een vorm van cultureel erfgoed. Een bijzonder kenmerk is dat het wordt overgedragen van generatie op generatie en belangrijk is voor een gemeenschappelijke identiteit.

Nederland heeft in 2012 het Immaterieel Erfgoedverdrag van UNESCO geratificeerd. Het Kenniscentrum Immaterieel Erfgoed Nederland (KIEN) stelt een inventaris op van immaterieel erfgoed in het Koninkrijk der Nederlanden. De Nederlandse Unesco Commissie adviseert over het verdrag in internationale context, en over de implementatie van het verdrag in Nederland.

Uitkomsten

Nederland heeft één immaterieel erfgoed op de Internationale Representatieve Lijst van Unesco staan, het ambacht van de molenaar, ingeschreven in 2017.

De Nederlandse Inventaris Immaterieel Erfgoed vindt u op de website www.immaterieelerfgoed.nl.

Meer berichten