# Göbekli Tepe

## Afbeeldingen
![8425602755_400404e029_o_jpg.jpg](https://www.unesco.nl/sites/default/files/8425602755_400404e029_o_jpg.jpg)
**Bijschrift afbeelding:** (Foto: CC/Flickr.com | orientalizing)
![goebekli_tepe_near_sanl_urfa_turkey.jpg](https://www.unesco.nl/sites/default/files/goebekli_tepe_near_sanl_urfa_turkey.jpg)
**Bijschrift afbeelding:** (Foto: CC/Flickr.com | Bruce Henschel)
![8425600561_bb0dfe158b_o_jpg.jpg](https://www.unesco.nl/sites/default/files/8425600561_bb0dfe158b_o_jpg.jpg)
**Bijschrift afbeelding:** (Foto: CC/Flickr.com | orientalizing)
![8425594403_fb6f6bb056_o_jpg.jpg](https://www.unesco.nl/sites/default/files/8425594403_fb6f6bb056_o_jpg.jpg)
**Bijschrift afbeelding:** (Foto: CC/Flickr.com | orientalizing)
![8425598183_25b69ee9a1_o_jpg.jpg](https://www.unesco.nl/sites/default/files/8425598183_25b69ee9a1_o_jpg.jpg)
**Bijschrift afbeelding:** (Foto: CC/Flickr.com | orientalizing)
![goebekli_tepe_turkey.jpg](https://www.unesco.nl/sites/default/files/goebekli_tepe_turkey.jpg)
**Bijschrift afbeelding:** (Foto: CC/Flickr.com | TVCultureNL)
![goebekli_tepe.jpg](https://www.unesco.nl/sites/default/files/goebekli_tepe.jpg)
**Bijschrift afbeelding:** (Foto: CC/Flickr.com | yepyep)
![goebekli_tepe(1).jpg](https://www.unesco.nl/sites/default/files/goebekli_tepe%281%29.jpg)
**Bijschrift afbeelding:** (Foto: CC/Flickr.com | yepyep)

Land: Turkije
Jaar van inschrijving: 2018
[Meer informatie op de internationale site van UNESCO](https://whc.unesco.org/en/list/1572)
[Bekijk bezoekersinformatie op Google Maps](https://www.google.com/maps/search/?api=1&query=Google&query_place_id=ChIJXzpuX7ZmNBURcU15VQJRZxY)
[Website over Göbekli Tepe](https://sanliurfa.bel.tr/icerik/226/624/gobeklitepe)

## Geschiedenis

Göbekli Tepe ligt in het Germuş-gebergte in Zuidoost-Turkije en is een van de oudste bekende bouwwerken ter wereld. De monumenten op deze plek werden gebouwd tussen 9600 en 8200 voor Christus, door groepen jagers en verzamelaars. Dit was een tijd waarin mensen langzaam overstapten van een rondtrekkend bestaan naar het wonen in dorpen en het verbouwen van voedsel. Het is een bijzondere plek, omdat het laat zien dat mensen al grote monumenten bouwden voordat ze landbouwers werden. De gebouwen werden waarschijnlijk gebruikt voor sociale en religieuze bijeenkomsten, zoals begrafenisrituelen of andere ceremonies.

## Unieke kenmerken

Göbekli Tepe is een van de eerste voorbeelden van grote stenen bouwwerken door mensen. De site bevat grote T-vormige pilaren, sommige tot 5,5 meter hoog. Deze pilaren zijn versierd met afbeeldingen van dieren zoals slangen, vossen en vogels. Sommige tonen ook kledingdetails, zoals riemen en lendendoeken, wat erop wijst dat ze menselijke figuren voorstellen. De bouwtechnieken waren erg geavanceerd voor die tijd. De zware stenen werden uit de rotsen gehakt en zorgvuldig bewerkt. Dit wijst erop dat er al gespecialiseerde ambachtslieden waren, wat kan betekenen dat de samenleving al een vorm van taakverdeling had.

## Andere werelderfgoedsites in Turkije

- [Safranbolu (stad)](https://www.unesco.nl/werelderfgoed/safranbolu-stad)
- [Selimiye moskee en zijn sociale complex](https://www.unesco.nl/werelderfgoed/selimiye-moskee-en-zijn-sociale-complex)
- [Historische delen van Istanbul](https://www.unesco.nl/werelderfgoed/historische-delen-van-istanbul)
- [Bursa en Cumalıkızık: de geboorte van het Ottomaanse Rijk](https://www.unesco.nl/werelderfgoed/bursa-en-cumalikizik-de-geboorte-van-het-ottomaanse-rijk)
- [Nemrut Dağ](https://www.unesco.nl/werelderfgoed/nemrut-dag)
- [Houten hypostyle moskeeën van middeleeuws Anatolië](https://www.unesco.nl/werelderfgoed/houten-hypostyle-moskeeen-van-middeleeuws-anatolie)
- [Cultuurlandschap van het Diyarbakır fort en de Hevsel tuinen](https://www.unesco.nl/werelderfgoed/cultuurlandschap-van-het-diyarbakir-fort-en-de-hevsel-tuinen)
- [Efese](https://www.unesco.nl/werelderfgoed/efese)
- [Pergamon en bijbehorend multi-gelaagd cultuurlandschap](https://www.unesco.nl/werelderfgoed/pergamon-en-bijbehorend-multi-gelaagd-cultuurlandschap)
- [Sardis en de Lydische tumuli van Bin Tepe](https://www.unesco.nl/werelderfgoed/sardis-en-de-lydische-tumuli-van-bin-tepe)
- [Gordion](https://www.unesco.nl/werelderfgoed/gordion)