Nieuws
Met de hand de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens overschrijven. (Foto: Vincent Wintermans)
Nieuws
Over deze foto
Met de hand de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens overschrijven. (Foto: Vincent Wintermans)

Een handgeschreven Universele Verklaring van de Rechten van de Mens

Een handgeschreven Universele Verklaring van de Rechten van de Mens

Een handgeschreven Universele Verklaring van de Rechten van de Mens

Op 10 december, de jubileumdag van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens, schreven in Amsterdam tientallen mensen de Verklaring over met de hand. Beleidsadviseur Vincent Wintermans doet verslag. 

Op 10 december stond ook het Netherlands Institute for Advanced Study in the Humanities and Social Sciences (NIAS-KNAW) stil bij de zeventigste verjaardag van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens. Enige tientallen mensen kwamen samen onder de hanenbalken van het pand van het NIAS in de Amsterdamse binnenstad om alle dertig artikelen van de Verklaring over te schrijven. Namens de Nederlandse Unesco Commissie nam ik aan de actie deel.

Morgan O'Hara

De vorm van deze actie was geïnspireerd door de Amerikaanse kunstenares Morgan O’Hara, die na de verkiezingsoverwinning van Donald Trump het project ‘Handwriting the Constitution’ begon. Zij laat mensen binnen en buiten de Verenigde Staten die zich zorgen maken over de staat van de Amerikaanse democratie en rechtstaat, samenkomen om in stilte de Constitutie te kopiëren (We the people…). Een ‘introverte’ vorm van actie, die ook geschikt is om aandacht te vragen voor een ander belangrijk document dat in de verdrukking lijkt te zijn: de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens.

Andere talen

De Verklaring is een instrument voor de hele wereld: het NIAS stimuleerde deelnemers om de Verklaring ook in andere talen te kopiëren dan hun moedertaal, en daarom had ik voor Russisch gekozen. Dat was zeker meer werk: de alinea’s van de preambule beginnen steeds met de frase ‘overwegende…’. Mijn buurvrouw, die de Engels versie overschreef, kon daar volstaan met één kort woord, whereas, maar het Russisch is hier erg omslachtig met een hele bijzin: prinimaja bo vnimanie ’in overweging nemende’.

Handschrift wordt zeldaam

Handschrift is in deze digitale tijden iets zeldzaams en kostbaars. We schrijven steeds minder met de hand. Koningin Beatrix brak ooit in een van haar kersttoespraken een lans voor de handgeschreven brief en er zijn liefhebbers in ons land die het schrijven met de hand de status van immaterieel erfgoed willen geven. De vooraf beloofde spirituele vereniging met de andere schrijvers werd mij niet gewaar, maar dat kan aan mijn botheid gelegen hebben. Ik moest tijdens de bijeenkomst ook sterk denken aan mijn schooltijd, toen het schrijven van strafregels nog niet als een inbreuk op artikel 5 werd gezien.