# Grotten en IJstijdkunst in de Zwabische Jura

## Afbeeldingen
![site_1527_0001.jpg](https://www.unesco.nl/sites/default/files/site_1527_0001.jpg)
![site_1527_0002.jpg](https://www.unesco.nl/sites/default/files/site_1527_0002.jpg)
![site_1527_0003.jpg](https://www.unesco.nl/sites/default/files/site_1527_0003.jpg)

Land: Duitsland
Jaar van inschrijving: 2017
[Meer informatie op de internationale site van UNESCO](https://whc.unesco.org/en/list/1527)
[Bekijk locatie op Google Maps](https://www.google.com/maps?q=48.3878,9.76556)

De moderne mens arriveerde in Europa gedurende de laatse ijstijd, zo'n 43.000 jaar geleden. Een van de gebieden waar ze zich vestigden was de Zwabische Jura in Zuid-Duitsland. In zes grotten vinden sinds 1860 opgravingen plaats, waarbij artefacten zijn gevonden van tussen de 43.000 en 33.000 jaar oud. Daaronder bevinden zich houtgesneden figuurtjes van dieren, waaronder leeuwen, mammoeten, paarden en vee en van muziekinstrumenten of items voor persoonlijke versiering. Andere beeldjes laten wezens zien die half dier, half mens zijn. Er is een beeldje van een vrouwelijke vorm. Deze archeologische sites bevatten figuratieve kunstvoorwerpen die bij de oudste ter wereld horen en die een licht kunnen werpen op de oorsprong van de menselijke artistieke ontwikkeling.

## Andere werelderfgoedsites in Duitsland

- [Grenzen van het Romeinse Rijk – De Neder-Germaanse Limes](https://www.unesco.nl/werelderfgoed/grenzen-van-het-romeinse-rijk-de-neder-germaanse-limes)
- [De paleizen van koning Ludwig II van Beieren: Neuschwanstein, Linderhof, Schachen en Herrenchiemsee](https://www.unesco.nl/werelderfgoed/de-paleizen-van-koning-ludwig-ii-van-beieren-neuschwanstein-linderhof-schachen-en)
- [Dom van Aken](https://www.unesco.nl/werelderfgoed/dom-van-aken)
- [Grenzen van het Romeinse rijk – de Donau Limes (westelijk gedeelte)](https://www.unesco.nl/werelderfgoed/grenzen-van-het-romeinse-rijk-de-donau-limes-westelijk-gedeelte)
- [Fossielengebied Groeve van Messel](https://www.unesco.nl/werelderfgoed/fossielengebied-groeve-van-messel)
- [Bamberg (stad)](https://www.unesco.nl/werelderfgoed/bamberg-stad)
- [Kloostereiland Reichenau](https://www.unesco.nl/werelderfgoed/kloostereiland-reichenau)
- [Boven Midden-Rijndal](https://www.unesco.nl/werelderfgoed/boven-midden-rijndal)
- [Dom van Sint Maria en Sint Michaëlskerk in Hildesheim](https://www.unesco.nl/werelderfgoed/dom-van-sint-maria-en-sint-michaelskerk-hildesheim)
- [Stadhuis en Roland-standbeeld op het marktplein van Bremen](https://www.unesco.nl/werelderfgoed/stadhuis-en-roland-standbeeld-op-het-marktplein-van-bremen)
- [Romeinse monumenten, Sint Petersdom en Onze-Lieve-Vrouwe kerk in Trier](https://www.unesco.nl/werelderfgoed/romeinse-monumenten-sint-petersdom-en-onze-lieve-vrouwe-kerk-trier)