Column Andrée van Es: Bloggen in Iran

OPINIE — In haar Nieuwjaarscolumn schrijft Andrée van Es over de beelden en berichten uit Iran, die ons tijdens de jaarwisseling met de neus op de champagnevrije feiten drukten.

Het jaar 2018 is net begonnen en meteen al worden we geconfronteerd met die kloof tussen de over-enthousiaste nieuwjaarswensen (‘genieten! Geluk! Net zo mooi als afgelopen jaar! Samen zijn!) in ons deel van de wereld en de weerbarstige strijd om een beetje vrijheid in andere streken. Deze jaarwisseling waren het beelden en berichten uit Iran die ons met de neus op de champagnevrije feiten drukten.

Armoede en malaise

Gebrek aan vrijheid, toenemende armoede en economische malaise door internationale sancties, eigen wanbeleid en corruptie. Een kleine voorhoede van naar verluidt gedreven orthodox-religieuzen trok de straat op, in de dagen daarna versterkt door een veel bredere groep. Moderne tamtams deden hun werk in steden en dorpen in het land. Mensen lieten zich niet weerhouden door de dreiging van repressief optreden door een uiterst autoritaire overheid. Voor de over de wereld verspreide grote Iraanse diaspora zijn het dagen en weken van grote onzekerheid over het lot van geliefden en familie. Voor hen rest weinig dan gebruik te maken van het in de westerse wereld zo ingeburgerde recht op demonstratie. En natuurlijk het afspeuren van het internet op zoek naar feiten en analyses. 

Dappere bloggers

Wij lezen onze kranten, kijken naar schaarse televisiebeelden en ook wij speuren op internet naar nieuws. De Iraanse overheid heeft het 4G netwerk vertraagd, een aantal websites gesloten, de communicatie via het internet met het buitenland bemoeilijkt. Vroeger las je dan dat de machthebbers de radio- en televisietoren bezetten en kranten verboden. Tegenwoordig zijn het vaak dappere bloggers die in de verduisterde woningen anoniem toch nog hun berichten naar buiten weten te brengen. Mosul Eye was zo iemand in de door IS bezette stad Mosul in Irak. Hij vluchtte naar Turkije, heeft pas onlangs zijn identiteit durven prijsgeven. 

Orwell

Zonder hen zouden wij nog veel minder weten over de wereld buiten onze veilige bubble(s). Dat is nog eens wat anders dan ‘sociale media’-moeheid. In 2018 zal het nog meer dan de jaren ervoor gaan over de angst voor Big Brother, het alwetend oog uit de bestseller 1984 van George Orwell. Hij schreef dat boek in 1948, inmiddels zeventig jaar geleden. Razendsnelle technologische ontwikkelingen, big data, focus op veiligheid, veeleisende consumenten, ze geven er ook alle aanleiding toe. Er is al een beweging zichtbaar van mensen die zich afwenden van de digitale wereld. Hun goed recht. 

Kogelvrij vest

Maar ik denk toch vooral aan de Mosul Eyes in hun verduisterde huizen. Wat gaan we doen om hen te steunen, hen het werken mogelijk te maken, hen te beveiligen? Zoals een journalist in oorlogsgebied een kogelwerend vest aan moet trekken, zo moet een blogger een digitale variant aan kunnen doen. Dat is mijn wens voor 2018.

UNESCO is de enige VN-organisatie met een mandaat op het gebied van persvrijheid en vrijheid van meningsuiting. 

Results

  • In de periode 2006-2015 veroordeelde de Directeur-Generaal van UNESCO 827 moorden op journalisten wereldwijd.
  • In slechts 8% van de 827 gevallen werd de zaak opgelost.
  • 95% van de vermoorde journalisten was afkomstig uit het land waar ze gedood werden.
  • 94% van de vermoorde journalisten was man.
  • 38% van de vermoorde journalisten werkte voor kranten of tijdschriften.

More articles