Nederlands Forum UNESCO Global Geoparks

Het Nederlands Forum UNESCO Global Geoparks (NFUGG) heeft als doel de Nederlandse bijdrage aan UNESCO Global Geoparken te coördineren. Dit doet zij door middel van het stellen van een toetsingskader voor de beoordeling van nieuwe aanvragen, het uitvoeren van een eerste screening van de initiatieven op haalbaarheid, het uitbrengen van onafhankelijk advies aan de Nationale UNESCO Commissie over nieuwe aanvragen, en het verstrekken van informatie op nationaal niveau over het UNESCO geoparkenprogramma en de aanvraagprocedure. 

In het Forum zijn verschillende organisaties vertegenwoordigd: de Geologische Dienst Nederland, de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed, NBTC Holland Marketing en de Nederlandse UNESCO Global Geoparken (thans De Hondsrug). Ook is een aantal onafhankelijk deskundigen betrokken. Het Forum screent nieuwe aanvragen voor een Geopark in Nederland op haalbaarheid voordat deze worden ingediend bij UNESCO. Haalbaarheid wordt getoetst aan de hand van een aantal criteria. De belangrijkste hiervan zijn dat aspirant-gebieden geologisch internationaal onderscheidend zijn, een samenhangende samenstelling van gebiedselementen hebben en een (deels) beschermde status genieten. Daarnaast wordt gekeken naar de kwaliteit van het initiatief in relatie tot gebiedskenmerken, mogelijkheden voor educatie, onderzoek en duurzame ontwikkeling, en beheer van het gebied. Voldoende aanwezig lokaal draagvlak voor het initiatief is een ander criterium.

Het forum is momenteel in contact met vijf gebieden in Nederland die mogelijk een aanvraag zullen indienen voor de status van UNESCO Global Geopark: Oer-IJ (Noord-Holland), Gooi- en Vechtstreek (Noord-Holland/Utrecht), Vlaams-Nederlandse Delta (Noord-Brabant, Zeeland, Vlaanderen), de Heuvelrug en initiatief Peelrandbreuk (Noord-Brabant).

Geopark De Hondsrug | Foto: Bydrome

Geoparken zijn gebieden waar geologisch erfgoed en landschappen van internationale waarde op een integrale manier worden beheerd. Daarbij staan behoud, educatie en duurzame ontwikkeling centraal. De geologische geschiedenis, de cultuurhistorie, de hedendaagse cultuur en de natuur bepalen samen de identiteit van het gebied. In een geopark maken inwoners, ondernemers, lokale instellingen en scholen samen dit verhaal zichtbaar. Burgerinitiatief en lokaal draagvlak zijn cruciaal. Hoe meer men over een gebied weet, hoe zorgvuldiger en duurzamer met de omgeving kan worden omgegaan.

Uitkomsten

De eerste geoparken zijn opgericht in Europa in 2000. Het Global Geoparks Network  bestaat uit 127 geoparken in 35 landen (stand 2017).

Sinds 2001 ondersteunt UNESCO het internationale netwerk van geoparken. In 2015 startte UNESCO een nieuw programma het International Geoscience and Geoparks Programme (IGGP), waardoor alle geoparken zich nu ‘UNESCO Global Geopark kunnen noemen.    

In Nederland is Geopark de Hondsrug sinds 2013 het eerste en enige UNESCO global geopark van Nederland.

More articles