Op weg naar meer Nederlandse UNESCO-geoparken

Op 16 februari vond bij de Geologische Dienst een bijeenkomst plaats over het UNESCO-Geoparkenprogramma in Nederland. Doel was het verschaffen van informatie over dit programma en het bespreken van de aanvraagprocedure voor Nederlandse gebieden die deze status zouden willen verwerven. Ruim vijftig personen van verschillende organisaties woonden de middag bij, die georganiseerd was door het Nederlands Forum UNESCO Global Geoparks.

Informatiebijeenkomst over Geoparken in Nederland.

Wat is een geopark?

Geoparken zijn gebieden waar geologisch erfgoed en landschappen van internationale waarde op een integrale manier worden beheerd. Daarbij staan behoud, educatie en duurzame ontwikkeling centraal. De geologische geschiedenis, de cultuurhistorie, de hedendaagse cultuur en de natuur bepalen samen de identiteit van het gebied. In een geopark maken inwoners, ondernemers, instellingen en scholen met elkaar dit verhaal zichtbaar. Burgerinitiatief en lokaal draagvlak zijn cruciaal. Hoe meer men over een gebied weet, hoe zorgvuldiger en duurzamer met de omgeving kan worden omgegaan. 

Gebiedsprofilering

Volgens Gretha Roelfs, adviseur voor Geopark de Hondsrug, betekent de geoparkstatus veel voor de regio. Het helpt met gebiedsprofilering, het bevorderen van regionaal toerisme, het versterken van de regionale identiteit, het tegengaan van bevolkingskrimp, en het creëren van bewustwording en waardering voor de geologische en cultuurhistorische waarden van het gebied. 

Ambities

De Hondsrug is op dit moment het enige Nederlandse UNESCO-Geopark. Bij meer gebieden leeft echter de ambitie deze status te verwerven. Tijdens de bijeenkomst lichtten de sprekers toe wat onder het concept geopark wordt verstaan, hoe de werkwijze van het forum in elkaar steekt en hoe de procedure voor nieuwe aanvragen eruit ziet. Ook discussieerden de deelnemers over de vraag hoe Nederlands geologisch erfgoed zou passen in het palet van internationale geoparken. Duidelijk werd dat meerdere gebieden in Nederland aan het verkennen zijn of ze zich willen ontwikkelen tot geopark en uiteindelijk toe willen treden tot het internationale UNESCO-Geoparkennetwerk. 

Forum

Om deze initiatieven te stroomlijnen is in 2014 het Nederlands Forum UNESCO Global Geoparks opgericht. Het forum geeft informatie en advies aan geoparken in oprichting, doet een eerste screening op haalbaarheid van initiatieven en brengt onafhankelijk advies uit aan de Nationale UNESCO Commissie over nieuwe aanvragen.  De Commissie zal toekomstige Nederlandse aanvragen indienen bij UNESCO. In het Forum zijn verschillende organisaties vertegenwoordigd: de Geologische Dienst Nederland, de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, NBTC Holland Marketing en de Nederlandse UNESCO Global Geoparken (vooralsnog alleen De Hondsrug). Ook zijn diverse onafhankelijke deskundigen betrokken.

Presentaties

Presentatie van Geopark de Hondsrug

Presentatie van Geopark Vulkaneifel

 

Geopark De Hondsrug | Foto: Bydrome

Geoparken zijn gebieden waar geologisch erfgoed en landschappen van internationale waarde op een integrale manier worden beheerd. Daarbij staan behoud, educatie en duurzame ontwikkeling centraal. De geologische geschiedenis, de cultuurhistorie, de hedendaagse cultuur en de natuur bepalen samen de identiteit van het gebied. In een geopark maken inwoners, ondernemers, lokale instellingen en scholen samen dit verhaal zichtbaar. Burgerinitiatief en lokaal draagvlak zijn cruciaal. Hoe meer men over een gebied weet, hoe zorgvuldiger en duurzamer met de omgeving kan worden omgegaan.

Results

De eerste geoparken zijn opgericht in Europa in 2000. Het Global Geoparks Network  bestaat uit 127 geoparken in 35 landen (stand 2017).

Sinds 2001 ondersteunt UNESCO het internationale netwerk van geoparken. In 2015 startte UNESCO een nieuw programma het International Geoscience and Geoparks Programme (IGGP), waardoor alle geoparken zich nu ‘UNESCO Global Geopark kunnen noemen.    

In Nederland is Geopark de Hondsrug sinds 2013 het eerste en enige UNESCO global geopark van Nederland.

More articles