Nederlandse toevoegingen aan UNESCO's Memory of the World Register

Onder de 47 stukken die UNESCO op 9 oktober heeft toegevoegd aan het UNESCO Memory of the World Register zijn twee Nederlandse voordrachten: het Utrechts Psalter (Universiteitsbibliotheek Utrecht) en een groot deel van de collectie van The Language Archive. Het Register bevat documenten die van uitzonderlijke betekenis zijn voor de wereld. Eerdere Nederlandse toevoegingen waren onder meer de dagboeken van Anne Frank, de films, affiches en foto’s uit de collectie Desmet en de archieven van de Verenigde Oost-Indische Compagnie.

Het Utrechts Psalter

Het Utrechts Psalter is een rijk geïllustreerd psalmboek dat rond het jaar 830 gemaakt is in of nabij Reims, Frankrijk. Over geen enkel middeleeuws handschrift in Nederlands bezit is zoveel geschreven en zijn er zoveel reproducties gepubliceerd, zowel in boekvorm als digitaal. Het Psalter bevat de 150 psalmen en zestien Bijbelse liederen die op een voor die tijd revolutionaire manier zijn geïllustreerd. Via Engeland is het boek uiteindelijk in Utrecht terecht gekomen. In 1716 werd het geschonken aan de bibliotheek van de Universiteit Utrecht, die het sinds die tijd bewaart.

Illustratie uit het Utrechts Psalter die gemaakt is bij Psalm 11.

Vanaf 21 oktober is het Utrechts Psalter een maand lang te zien in Museum Catharijneconvent. Ook is het boek digitaal te bekijken via utrechtspsalter.nl

The Language Archive

The Language Archive (TLA) is een onderdeel van het Max Planck Instituut voor Psycholinguistiek (MPI) in Nijmegen en richt zich op het behouden van, en toegang bieden tot, bronnen voor taalwetenschappers. De collectie van TLA bevat unieke audio- en video-opnames en teksten van en over (bedreigde) talen, zoals de indianentaal Wichita (nog één levende spreker), de door nog zo’n 3000 San gesproken taal Taa, en Savosavo, een taal die alleen door de inwoners van het kleine vulkanisch eiland Savo wordt gesproken. In de in het Register opgenomen selectie zijn 102 talen gedocumenteerd.

Het gaat hier in veel gevallen om documentair erfgoed dat van bron tot opslag volledig digitaal is. Meerdere kopieën van het materiaal in TLA worden op verschillende plekken in Nederland en Duitsland opgeslagen. Binnen Nederland zijn de KNAW instituten DANS (Data Archiving and Networked Services) en het Meertens Instituut partners van TLA. DANS zal in de toekomst een extra kopie van TLA archiveren en met het Meertens Instituut werkt TLA aan archiefsoftware die geschikt is voor beide organisaties. De collectie werd voorgedragen voor opname in het Register door Nederland en Duitsland.

Etalage

De stukken die dit jaar in het UNESCO Memory of the World Register zijn opgenomen werden voorgedragen door 40 landen en een organisatie. Het volledige overzicht van het in het Register opgenomen documentair erfgoed is te vinden op de website van UNESCO. Op het Register staan nu in totaal 348 documenten en documentencollecties. Het Register is de ‘etalage’ van het UNESCO Memory of the World-programma, dat het behoud en de toegankelijkheid van documentair erfgoed stimuleert.

Van oorlog tot ongedierte: documentair erfgoed staat aan allerlei bedreigingen bloot. Van brieven tot films en van kleitabletten tot harddisks – papier vergaat, computers crashen. Documentair erfgoed is onmisbaar om het verleden, maar ook het heden te begrijpen. Het ‘Memory of the World’-programma stimuleert daarom het behoud en de toegankelijkheid van documentair erfgoed en wil dat iedereen op de wereld zich bewust is van de waarde die deze documenten hebben.

More articles