Memory of the World-programma en het Comité Nederland

De dagboeken van Anne Frank, de oudste bewaard gebleven Koran, de originele filmnegatieven van The Wizard of Oz, de rechtbankverslagen van het Mandelaproces uit 1963 en de tekeningen van Sakubei Yamamoto over Japanse mijnbouw. Deze documenten hebben één ding met elkaar gemeen: ze staan op het Unesco Memory of the World Register. Deze lijst bevat documentair erfgoed dat van uitzonderlijke betekenis is voor de wereld.

Het Register is de ‘etalage’ van het Unesco Memory of the World programma. Dit programma stimuleert het behoud en de toegankelijkheid van documentair erfgoed en wil dat iedereen op de wereld zich bewust is van de waarde die deze documenten hebben. Het documentair erfgoed is van iedereen en moet daarom bewaard en beschermd worden en blijvend toegankelijk zijn voor iedereen. Nationale en regionale Memory of the World comités zijn een cruciaal onderdeel van het programma: zij helpen om de missie van het programma uit te voeren. Het Unesco Memory of the World Comité Nederland is één van deze comités.

Unesco Memory of the World Comité Nederland

Het Unesco Memory of the World Comité Nederland vraagt aandacht voor het belang van documentair erfgoed en werkt samen met erfgoedinstellingen en beleidsmakers voor het behoud ervan. Een belangrijk instrument hierbij is deze website. Daarnaast ondersteunt het comité voordrachten voor het Memory of the World Register, waarin documentair erfgoed met een uitzonderlijke betekenis voor de wereld is opgenomen. Documentair erfgoed trekt zich niets aan van landsgrenzen: zo werden de kronieken van prins Diponegoro voorgedragen door de Indonesische Nationale Bibliotheek én het Nederlandse KITLV, die het originele manuscript van de Nederlandse vertaling beheert.

Het Comité ontvang jaarlijks een projectsubsidie van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. In 2017 en 2018 konden zo activiteiten rond documentair erfgoed en Wikimedia uitgevoerd worden en vindt er een onderzoek plaats naar de geschiedenis van de Westerborkfilm.

Het Comité stimuleert samenwerking tussen de Nederlandse erfgoedinstellingen die stukken op het Register hebben.

Samenstelling Comité

Documenten zijn er in alle soorten en maten: van brieven tot films en van kleitabletten tot harddisks. Daarom bestaat het comité uit experts van het Nationaal Archief, de Koninklijke Bibliotheek, Beeld en Geluid, Digitaal Erfgoed Nederland en het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis.

De leden van dit Comité zijn:

  • Martin Berendse (voorzitter);
  • Lucinda Jones (Koninklijke Bibliotheek);
  • Irene Gerrits (Nationaal Archief, Directeur Collectie & Publiek en plaatsvervangend algemeen directeur);
  • Hans van der Windt (Nederland Instituut voor Beeld en Geluid);
  • Marco Streefkerk (Digitaal Erfgoed Nederland);
  • Valika Smeulders (Onderzoeker/conservator erfgoed en diversiteit (Pasado Presente, Rijksmuseum, KITLV);
  • Jan Bos (voorzitter van het Register Sub-Committee van het International Advisory Committee van het Mow Programma);
  • Gerard Nijssen (beeldresearcher en tentoonstellingmaker);
  • Martine Pronk (Universiteitsbibliotheek Utrecht);
  • Henk Wals (Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis, IISG).

Waarnemer bij het Comité vanuit het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen is Dirk Dekkers; vanuit de Nederlandse Unesco Commissie voert Vincent Wintermans het secretariaat.

Link: Reglement Memory of the World Comité

Van oorlog tot ongedierte: documentair erfgoed staat aan allerlei bedreigingen bloot. Van brieven tot films en van kleitabletten tot harddisks – papier vergaat, computers crashen. Documentair erfgoed is onmisbaar om het verleden, maar ook het heden te begrijpen. Het ‘Memory of the World’-programma stimuleert daarom het behoud en de toegankelijkheid van documentair erfgoed en wil dat iedereen op de wereld zich bewust is van de waarde die deze documenten hebben.

More articles