Werelderfgoednominatie Van Nellefabriek afgerond

De Van Nellefabriek en de gemeente Rotterdam hebben de voorbereidingen afgerond om de fabriek te nomineren voor de Werelderfgoedlijst van UNESCO. Tijdens een bijeenkomst op 24 januari is het nominatiedossier overhandigd aan Jet Bussemaker (Minister van Onderwijs, Wetenschap en Cultuur). Ons land zal het dossier op korte termijn indienen bij UNESCO in Parijs. In 2014 beslist het Werelderfgoedcomité van de organisatie of de nominatie wordt gehonoreerd met een plaats op de Werelderfgoedlijst.

De Van Nellefabriek in Rotterdam.

Bussemaker noemde in haar toespraak de fabriek “een enorm mooie belofte en een icoon van de schoonheid en idealen van ‘Het Nieuwe Bouwen’”. Het complex – gebouwd tussen 1927 en 1930 en ontworpen door Leendert van der Vlugt – deed tot 1995 dienst als koffie- thee- en tabaksfabriek. Licht, lucht en ruimte waren de sleutelwoorden bij het ontwerp, wat paste bij het ideaal van de verheffing van de arbeider. Mensen moesten als ze aan het werk waren ongehinderd naar buiten kunnen kijken en ruimte kunnen beleven. Men legde sportvelden aan en richtte grote aantallen doucheruimtes in om de persoonlijke hygiëne te vergroten. De meesten van de 1800 fabrieksarbeiders – voornamelijk vrouwen – hadden destijds thuis geen toegang tot stromend water. Architect Le Corbusier, die de fabriek bezocht, noemde het complex “het mooiste schouwspel van de moderne tijd”. 

Eind jaren negentig vond een herontwikkeling van de fabriek plaats tot een gebouw waar tientallen bedrijven onderdak vinden, met name uit de creatieve sector. De omdoping van de naam tot Van Nelle Ontwerpfabriek paste daarbij. In 2008 ontving ze de prestigieuze Europa Nostra-pijs voor de kwaliteit van de renovatie en voorbeeldig hergebruik van Europees Cultureel erfgoed. Ook de minister noemde deze herontwikkeling een uitstekend voorbeeld van het ‘levend houden’ van cultureel erfgoed, maar benadrukte dat het behoud en zorgvuldig beheer namens de Wereldgemeenschap ook zware verantwoordelijkheden met zich meebrengt.

Of de nominatie succesvol zal zijn hangt af van het oordeel of de fabriek daadwerkelijk van ‘uitzonderlijke universele waarde’ is voor de wereldgemeenschap. Ook de kwaliteit van het managementbeheerplan is daarbij essentieel. In de komende periode ondersteunt de rijksoverheid de voordracht met een bedrag van 300.000 euro. De gemeente Rotterdam en de Van Nelle Ontwerpfabriek dragen gezamenlijk hetzelfde bedrag bij. Met het geld kan de planologische borging, de toeristisch-recreatieve ontwikkeling, de duurzame instandhouding en het vergroten van het merk Werelderfgoed bekostigd worden.

Ons koninkrijk kent op dit moment acht Werelderfgoedlocaties in Nederland en één op Curaçao. Dit jaar valt tijdens de vergadering van het Werelderfgoedcomité de beslissing of Teylers in Haarlem aan de lijst wordt toegevoegd. De verwachting is dat het plantagesysteem op West-Curaçao het volgende erfgoed is dat zal worden voorgedragen.

De complete Werelderfgoedlijst kunt u bekijken via onze interactieve kaart.