Utrechts Psalter genomineerd voor UNESCO Memory of the World

Het Utrechts Psalter, momenteel in bezit van de Universiteitsbibliotheek Utrecht, is genomineerd voor het Memory of the World Register van UNESCO. In het najaar van 2015 beslist de organisatie of het middeleeuwse handschrift een plaats krijgt op dit register voor documentair erfgoed. Het Utrechts Psalter, gemaakt in de negende eeuw, is een van de meest kostbare handschriften dat zich in een Nederlandse collectie bevindt. Het boek is voor iedereen in te zien via www.utrechtspsalter.nl.

Een pentekening uit het Utrechts Psalter.

Het Utrechts Psalter bevat 150 psalmen en zestien Bijbelse liederen die op een voor die tijd revolutionaire manier zijn geïllustreerd. Het boek is gemaakt in of nabij Reims (Frankrijk) aan het begin van de negende eeuw en kwam via Engeland in Utrecht terecht. In 1716 werd het geschonken aan de Universiteitsbibliotheek Utrecht, die het sinds die tijd bewaart.

Nominatie

Het prestigieuze Memory of the World Register van UNESCO is een lijst van documentair erfgoed met ‘wereldbetekenis’. In totaal staan er negen documenten uit Nederlandse bibliotheken op de lijst, waaronder het Dagboek van Anne Frank en de archieven van de Verenigde Oost-Indische Compagnie.

166 pentekeningen

De zeggingskracht van het Utrechts Psalter komt uit de 166 pentekeningen die horen bij de tekst van elk van de psalmen en de Bijbelse liedteksten. Het gaat daarbij niet alleen om de inhoud maar ook om de stijl die is omschreven als nerveus, dynamisch, surrealistisch en barok. De afbeeldingen roepen soms vergelijkingen op met het werk van Jeroen Bosch. Het manuscript was een echte trendsetter dat nog eeuwen later een inspiratiebron voor de productie van psalters was.

Belang

“Het Utrechts Psalter staat qua wetenschappelijk belang dicht bij het Book of Kells in Trinity College Dublin en de Très Belles Heures de Duc de Berry van de gebroeders Limburg, twee van de mooiste handschrift uit de middeleeuwen”, zegt Bart Jaski, conservator handschriften bij de Universiteitsbibliotheek Utrecht. “Over geen enkel middeleeuws handschrift in Nederlands bezit is zoveel geschreven en zijn er zoveel reproducties van gepubliceerd, zowel in boekvorm als digitaal.”

Van oorlog tot ongedierte: documentair erfgoed staat aan allerlei bedreigingen bloot. Van brieven tot films en van kleitabletten tot harddisks – papier vergaat, computers crashen. Documentair erfgoed is onmisbaar om het verleden, maar ook het heden te begrijpen. Het ‘Memory of the World’-programma stimuleert daarom het behoud en de toegankelijkheid van documentair erfgoed en wil dat iedereen op de wereld zich bewust is van de waarde die deze documenten hebben.

Meer berichten