UNESCO’s rol in conflictsituaties in het Midden-Oosten

Precies twee jaar geleden startte een golf van revolutionaire activiteiten en demonstraties die tot grote veranderingen leidde in veel landen in het Midden Oosten en Noordelijk Afrika. De ‘Arabische lente’ zette allerlei complexe maatschappelijke transformatieprocessen in gang en was voor UNESCO aanleiding om haar aandacht voor dit gebied verder te intensiveren. Concreet probeert de organisatie er de vrijheid van meningsuiting te versterken, cultureel erfgoed te beschermen en het onderwijs te verbeteren.

Demonstraties op het Tahrir-plein in Cairo in december 2011

Op 17 en 18 december organiseerde de Nationale UNESCO Commissie in dit kader een expertbijeenkomst in het Rijksmuseum voor Oudheden in Leiden nadat ze vorig jaar al een dergelijke bijeenkomst organiseerde over de situatie in Afghanistan. Een zeer diverse groep experts was aanwezig, waaronder afgevaardigden van het Secretariaat van UNESCO in Parijs, van regiokantoren uit Beiroet, Amman, Cairo en Tunis en van de Ministeries van Buitenlandse Zaken, OCW en Defensie.

De presentaties en discussies spitsten zich toe op de sterke en zwakke kanten van de UNESCO-beleidskaders in (post-)conflictsituaties in het Midden-Oosten. Daarnaast was aandacht voor de vraag hoe de inspanningen van de organisatie beter op één lijn zijn te brengen met andere internationale beleidsinitiatieven die de transformatieprocessen proberen te ondersteunen.

Belangrijke uitkomsten van de bijeenkomst zijn:

  • Het beleid van UNESCO in post-conflictgebieden in het Midden-Oosten en Noordelijk Afrika is zeer waardevol en versterking hiervan over een langere periode is gewenst;
  • UNESCO moet een coördinerende rol spelen in conflictsituaties op de terreinen van onderwijs, cultuur en media. De juiste voorwaarden hiervoor moeten worden gecreëerd.
  • Continue aanwezigheid ter plaatse, bijvoorbeeld in de vorm van regiokantoren, is cruciaal. Dit moet gekoppeld zijn aan een fijnmazig lokaal netwerk van betrokkenen en experts.
  • De meerwaarde van de culturele conventies van UNESCO ter bescherming van cultureel erfgoed moeten sterker benadrukt worden in conflictsituaties.
  • Naast reageren op conflictsituaties is het belangrijk om meer preventieve aandacht te geven in landen waar het risico op conflicten hoog is, zoals bijvoorbeeld Jordanië.

De aanbevelingen en andere uitkomsten, verzameld in het Report on international expert meeting UNESCO Conflict and Post-Conflict approaches in the Mena Region -17&18 December zullen worden gedeeld met het speciale platform voor conflict, post-conflict en post-disaster gebieden van het Secretariaat van UNESCO in Parijs.

Darul Aman Palace (Foto: CC / Bruce MacRae)

Diverse internationale verdragen dragen bij tot de bescherming van cultuur: De Haagse 1954 Conventie helpt cultureel erfgoed te beschermen in geval van een gewapend conflict. De Conventie uit 1970 draagt bij aan de bestrijding van illegale handel in cultuurgoederen en stimuleert teruggave van ontvreemde culturele objecten.

Uitkomsten

Lees op unesco.org meer over de hulp van UNESCO aan Mali. U vindt hier ook de mogelijkheid om te doneren.

Meer berichten