Unesco Commissie focust op: ‘Wetenschap voor iedereen’

Onder het motto ‘Wetenschap voor iedereen’ zet de Unesco Commissie de komende maanden wetenschap in de spotlight. Wetenschap is een van de vier hoofdomeinen van Unesco, naast Onderwijs, Cultuur en Communicatie & Informatie.

Rode draad hierbij is het bevorderen van de rol van wetenschap voor vrede en ontwikkeling, en aansluiting bij de Agenda 2030 van de Verenigde Naties en de duurzame ontwikkelingsdoelen (SDG’s). De Commissie bevordert de maatschappelijke taak van wetenschap en draagt het belang uit van wetenschap en innovatie voor een duurzame toekomst. 

Maatschappelijke aandacht

Wetenschap staat momenteel volop in de schijnwerpers. Enerzijds is er de internationale tendens waarin wetenschap onder druk staat of in twijfel wordt getrokken. Anderzijds blijft het vertrouwen in de wetenschap onverminderd hoog – hoger dan in andere ‘instituties’ zoals de rechtsspraak of vakbonden, aldus een studie van het Rathenau Instituut uit 2016. Ook wint de wetenschap aan glans, door interessante wetenschappelijke doorbraken, populariteit van wetenschapsprogramma’s, en de aandacht voor gadgets en innovatie. Wetenschap wordt steeds beter gecommuniceerd aan het grote publiek via wetenschapsmusea, publieksactiviteiten en tv-programma’s.

Wetenschap voor iedereen

De Commissie stelt zich actief op in dit dynamische speelveld en draagt daarbij de Unesco-waarden en het Unesco-mandaat voor wetenschap uit, teneinde ‘wetenschap voor iedereen’ te bevorderen. Wetenschap voor iedereen betekent: eerlijke toegang en gelijke kansen tot opleiding en het ontwikkelen van een wetenschappelijke carrière, in het bijzonder voor ondervertegenwoordigde groepen zoals vrouwen.

Wetenschap voor iedereen betekent ook vrije toegang tot wetenschappelijke kennis en resultaten, niet alleen voor onderzoekers en wetenschappers (bijvoorbeeld open science) maar ook voor het algemeen publiek, bijvoorbeeld via online leermiddelen zoals een Massive Open Online Course (MOOC), een filosofie-kennisfestival, of voor specifieke doelgroepen zoals de jeugd (jeugdcolleges).

En wetenschap voor iedereen betekent aandacht voor technologische innovatie die inclusief en ethisch verantwoord is, waarbij rekening wordt gehouden met de diversiteit in gebruikersgroepen, normen en waarden. Wetenschapsprogramma’s van Unesco zoals het natuurbeheerprogramma Mens en Biosfeer en het geologisch erfgoedprogramma Global Geoparks hebben een inclusieve aanpak waarin lokale gebieden en partijen zich inzetten voor duurzame ontwikkeling en het behalen van de SDG’s op lokaal niveau en ze deel kunnen nemen in wereldwijde kennisnetwerken op deze thema’s.

‘Science for society’

De Commissie is in het Nederlandse wetenschapsveld een relatief kleine speler, maar met een sterke, onderscheidende boodschap: het belang om het potentieel van wetenschap, technologie en innovatie te benutten om bij te dragen aan de VN-idealen van vrede, waardigheid, duurzaamheid, en gelijkheid wereldwijd. Deze ‘science-for-society’ gedachte werkt Unesco uit in concrete doelen zoals brede en vrije toegang tot kennis en informatie; ontwikkelen van wetenschapsbeleid, en aandacht voor klimaat, duurzaamheid, water, biodiversiteit, gender en ethiek. Een onlangs aangenomen wetenschapsaanbeveling (2017) biedt een ideologisch kader hiervoor en adviseert over de manier waaróp wetenschap georganiseerd zou moeten zijn en bedreven zou moet worden, en vraagt aandacht voor onder meer mensenrechten, de rechten en verantwoordelijkheden van onderzoekers, en het belang van wetenschap voor beleids- en maatschappelijke vraagstukken.

Activiteiten maart-mei 2018
De activiteiten die de Commissie voor de komende periode (eind februari-mei 2018) uitvoert op het thema ‘wetenschap voor iedereen’ zijn onder meer de volgende:

Om mondiale problemen aan te pakken is wetenschappelijke samenwerking van groot belang. Unesco stimuleert een gezamenlijke aanpak van onderwerpen als klimaatverandering, ethiek, armoede en natuurrampen. Als enige organisatie binnen de VN met een mandaat voor wetenschap stimuleert zij wetenschappelijke samenwerking over de grenzen van disciplines en landen heen.

Meer berichten