Maatregelen tegen illegale handel in cultuurgoederen

Het afgelopen jaar is de internationale gemeenschap meerdere malen opgeschrikt door nieuwsberichten over de verwoesting van eeuwenoud erfgoed door oorlog en terrorisme. Recent nog kwamen berichten naar buiten over de beschadiging van de antieke stad Bosra, een van de zes werelderfgoedsites in Syrië, die zwaar te lijden heeft onder het oorlogsgeweld. 2015 werd echter ook positief afgesloten met berichten over maatregelen die genomen worden voor de bescherming van erfgoed, waaronder de ICOM Red List for Lybia en de #Unite4Heritage-campagne. Naast verlies stond afgelopen jaar dus ook in het teken van veerkracht en internationale samenwerking. 

Rode Lijst

De International Council of Museums (ICOM) presenteerde eind december de Emergency Red list of Libyan Cultural Objects at Risk. Deze “Rode Lijst” is een belangrijk instrument in de strijd tegen illegale handel in Libisch cultureel erfgoed. Ze helpt kunst- & erfgoedprofessionals en wetshandhavers bij de identificatie van mogelijk gestolen en onrechtmatig uitgevoerde cultuurgoederen. Het gaat bijvoorbeeld om eeuwenoude tabletten, standbeelden, delen van monumenten, munten en juwelen. De lijst bestaat uit een opsomming van Libische voorwerpen die het meeste risico lopen om gestolen of illegaal verhandeld te worden. 

Certificaten

Daarnaast waarschuwden UNESCO en ICOM kunsthandelaren en -liefhebbers over in omloop zijnde valse certificaten. Frauduleuze websites bieden tegen betaling certificaten aan waarmee Afrikaanse objecten onrechtmatig zouden kunnen worden uitgevoerd. UNESCO en ICOM bieden echter nooit certificaten aan.

Onderzoek naar illegale handel

Om meer inzicht te krijgen in illegale handel van cultuurgoederen, deed ICOM drie jaar onderzoek naar deze handel. Het resultaat is de publicatie Countering Illicit Traffic In Cultural Goods – The Global Challenge Of Protecting The World’s Heritage. Het boek bestaat uit essays van veertien internationale expert met uiteenlopende achtergronden en disciplines, waaronder archeologen, conservatoren en journalisten. Deze bundeling van ervaringen, aanbevelingen en conclusies is online gepubliceerd en kosteloos te raadplegen. 

#Unite4Heritage-campagne

UNESCO lanceerde in 2015 de #Unite4Heritage campagne in de strijd tegen moedwillige vernietiging van erfgoed. Deze grootschalige beweging heeft als doel om cultureel erfgoed en culturele diversiteit wereldwijd te beschermen en te vieren. Door middel van sociale media laten gemeenschappen, culturele instellingen en individuen overal ter wereld hun stem horen tegen extremisme en radicalisering. UNESCO en ICOM en vele andere organisaties nodigen u uit om via de hashtag #Unite4Heritage voorbeelden van kleurrijke, diverse en bijzondere plaatsen, objecten en tradities te delen.