Maasheggen voorgedragen als Unesco-biosfeergebied

Begin oktober heeft het gebied de Maasheggen een aanvraag ingediend bij Unesco om erkend te worden als biosfeergebied. Het is voor het eerst sinds 1985 dat een Nederlands gebied deze status aanvraagt. Momenteel kent ons land één biosfeer, de Waddenzee. 

Uniek cultuurlandschap

De Maasheggen is een uniek natuurgebied en cultuurlandschap gelegen aan de Maas in Noord-Brabant. Het rivierlandschap wordt gekenmerkt door een stelsel van eeuwenoude heggen, dat grotendeels onveranderd is gebleven en al bestond in de Romeinse tijd. Kleine kavels grond werden gebruikt voor landbouw en veeteelt, en de meidoorn- en sleedoornheggen fungeerden als natuurlijke barrières voor het vee. Nergens in Nederland is dit systeem van heggen zo goed bewaard gebleven. De heggen vormen een unieke habitat voor kleine dieren, insecten en vogels. Naast de natuurlijke waarde is het gebied van grote historische en culturele waarde. Jaarlijks vindt het Nederlandse Kampioenschap heggenvlechten plaats in de Maasheggen, een traditie die is opgenomen in de nationale inventaris immaterieel erfgoed.

Samenbrengen

De status van Unesco biosfeergebied zal de Maasheggen helpen om lokale partijen samen te brengen, en met een gezamenlijke toekomstvisie dit unieke natuurlijke en culturele landschap te bewaren. Daarnaast is het de ambitie van de regio zich verder te ontwikkelen als ‘groene motor’ van duurzame ontwikkeling, waarin economische, maatschappelijke en milieukwesties op geïntegreerde wijze aangepakt worden. 

Impuls voor duurzame ontwikkeling

Het Mens- en Biosfeerprogramma van Unesco bestaat sinds 1971. Het programma is erop gericht om natuurgebieden – wereldwijd nu rond de 650 in totaal – een extra impuls te geven om te werken aan duurzame ontwikkeling. Het uitgangspunt is een evenwichtige relatie tussen de mens en zijn natuurlijke leefomgeving. Innovatieve methoden van natuurbehoud en bescherming van biodiversiteit gaan hand in hand met sociaal-economische ontwikkeling. Het op lokaal niveau in de praktijk brengen van duurzame ontwikkeling gebeurt door alle belanghebbenden: van lokale overheden, bewoners en bedrijven tot scholen, kennisinstellingen en NGOs. 

Functies van een biosfeergebied

De 650 biosfeergebieden maken onderdeel uit van een netwerk waarbinnen ze kennis, expertise en ervaringen uitwisselen. Elk biosfeergebied heeft drie complementaire functies. Deze zijn:

  • behoud: het beschermen van de culturele diversiteit en biodiversiteit, ecosystemen en landschappen;
  • duurzame ontwikkeling:bevordering van een duurzame sociaal-economische ontwikkeling;
  • onderzoek en monitoring: het bevorderen van onderzoek, toezicht, onderwijs en kennisuitwisseling op het gebied van duurzame ontwikkeling. 

In de zomer van 2018 zal bekend worden of het Maasheggengebied de status van biosfeergebied krijgt toegewezen.

Zie ook:
- een artikel over de Maasheggen op het platform voor groene journalistiek Down to Earth

Het ‘Mens en Biosfeer’-programma (MAB) van UNESCO ontwikkelt nieuwe wetenschappelijke kennis voor een evenwichtige relatie tussen de mens en zijn natuurlijke leefomgeving. MAB wordt ondersteund door een netwerk van biosfeeregio’s – 669 gebieden in 120 landen (stand 2016) – UNESCO's proeftuinen voor duurzame ontwikkeling. Natuurwetenschappen, sociale wetenschappen, onderwijs en economie vinden elkaar in het programma. Nederland telt één UNESCO biosfeergebied: de Waddenzee.

Uitkomsten

‘Man and the Biosphere’ is een wetenschapsprogramma van UNESCO dat bestaat sinds 1971. Vanuit wetenschappelijke inzichten wordt gewerkt aan een evenwichtige relatie tussen mens en omgeving in gebieden die een belangrijke ecologische waarde hebben.

Het huidige netwerk telt 660 biosfeergebieden in 120 landen.

Nederland kent één UNESCO biosfeergebied, de Waddenzee. Deze status is toegekend in 1986. Daarnaast verkennen enkele regio’s in Nederland momenteel de mogelijkheden om biosfeergebied te worden. 

Meer berichten