Hoe kan de sociale rol van musea versterkt worden?

Is een extra internationaal instrument nodig om de sociale rol van musea en collecties te  versterken? In het najaar van 2011 leidde deze vraag tot lange discussies tijdens de Algemene Conferentie van UNESCO na een motie van Brazilië. Eind april organiseerde de Nationale UNESCO Commissie samen met de Reinwardt Academie in Amsterdam een expertmeeting over dit onderwerp.

Het Nationaal Museum van Brazilië kent een grote etnografische collectie.

Musea spelen niet alleen een belangrijke rol bij de implementatie van de UNESCO cultuurconventies, zoals bijvoorbeeld het tegengaan van illegale handel in cultuurgoederen (1970 conventie) of de bescherming van cultuur bij een gewapend conflict (Haagse 1954 conventie). Ze hebben ook de belangrijke taak om democratie te versterken, onder meer door minderheden de ruimte te geven hun eigen geschiedenis te tonen. Musea geven uiting aan het recht op het opzetten en beheren van een collectief geheugen en dragen bij aan de vorming van culturele identiteit.

Tijdens UNESCO’s Algemene Conferentie wilde Brazilië deze sociale rol van musea op een internationaal niveau agenderen en diende daarom de motie Protection and promotion of museums and collections in. De motie werd na lange discussies aangenomen en het Secretariaat van UNESCO in Parijs kreeg de opdracht om de mogelijkheden te onderzoeken of een extra instrument, zoals een nieuwe conventie, bij kan dragen aan de versterking van deze sociale rol.

De dertien museumexperts die in de Reinwardt Academie samenkwamen bediscussieerden de wenselijkheid en haalbaarheid van een dergelijk instrument. De deskundigen zagen vooral voordeel in internationale samenwerking, bijvoorbeeld in de vorm van symposia. Daarmee zou ook politieke aandacht gevraagd kunnen worden. Een bindend juridisch instrument had niet de voorkeur van de aanwezigen.

De uitkomsten van de Nederlandse expertmeeting zijn belangrijk voor ‘Parijs’. In juli 2012 organiseert het Secretariaat een internationale expertmeeting over dit onderwerp in Brazilië en heeft Nederland verzocht een expert af te vaardigen.

Foto van een groep beelden van dansers

Het UNESCO-verdrag betreffende de bescherming en de bevordering van de diversiteit van cultuuruitingen bestaat sinds 2005. Het benadrukt onder meer het recht dat landen bezitten om een eigen cultuurbeleid te voeren en het belang van vrij verkeer van culturele goederen en diensten. Maar het gaat ook over de pluriformiteit in de cultuursector. Nederland ratificeerde het verdrag in 2009. In 2017 is voor de tweede keer aan Unesco Parijs verantwoording afgelegd over de implementatie van het verdrag.

Meer berichten