Digitale samenvoeging van erfgoedcollecties – wat kan UNESCO doen?

In augustus heeft in Columbus (VS) de jaarlijkse conferentie van de wereldwijde bibliothekenorganisatie IFLA plaatsgevonden. Een van de sessies op de conferentie behandelde de vraag hoe instellingen beter kunnen samenwerken bij de digitalisering van collecties die ze bewaren, maar die in andere landen zijn ontstaan. Nationale bibliotheken van landen met een koloniaal verleden bevatten vaak zulke collecties.

Aanbeveling

UNESCO nam in 2015 een Aanbeveling Documentair Erfgoed aan. In artikel 2.6 van dit normstellend instrument staat dat “lidstaten die in hun erfgoedinstellingen collecties bewaren die afkomstig zijn uit of van belang zijn voor andere staten worden aangemoedigd om digitale programma’s en kopieën van zulk erfgoed te delen met de betrokken partijen.” De sessie gaf een overzicht van de ervaringen met dit soort projecten van de Nationale Bibliotheken van Frankrijk, Korea, Marokko en Groot Brittannië. Julia brungs van IFLA en Vincent Wintermans van de Nederlandse UNESCO Commissie presenteerden een inleidend paper over deze vormen van samenwerking en de rol die UNESCO’s Memory of the World Programma hierbij zou kunnen spelen.

Voordeel

De besproken voorbeelden lieten zien hoe samenwerking voor beide partners voordelig kan zijn: Driss Khrouz van de Koninklijke Bibliotheek van Marokko vertelde dat het digitaliseren van Marokkaanse bronnen door het Réseau francophone numérique de kennis van de nationale collecties belangrijk heeft vergroote; Isabelle Nyffenegger van de Bibliothèque Nationale de France had zonder de kennis van de partners in Korea de Koreaanse collectie onmogelijk kunnen catalogiseren. Ook enkele knelpunten kwamen aan bod. Caroline Brazier van de British Library besprak vraagstukken als wie heeft het copyright over de gedigitaliseerde documenten, hoe is de financiering geregeld en wordt er gebruik gemaakt van standaarden.

Agenda

Opvallend aan de bestaande samenwerkingsprojecten op het gebied van digitalisering is dat vele worden geïnitieerd – en meestal ook betaald – door landen die ooit gekoloniseerd waren en nu technologisch en economisch geavanceerd zijn, zoals Korea, China en Qatar. Armere landen vinden de weg naar de nationale bibliotheken en archieven van hun voormalige kolonisatoren echter nog niet. Om veel meer landen te bereiken zou het Memory of the World Programma van UNESCO de opstelling van een mondiale agenda voor deze vormen van samenwerking moeten gaan faciliteren.

Digital information is difficult to preserve over longer periods of time. Carriers like hard disks have a short life span, and even if one manages to keep the bits and bytes, the risk that current hard- and software is unable to process the old data is very real. Archives, museums and libraries are acutely aware of these problems, yet they cannot find solutions on their own. The UNESCO PERSIST Project stimulates the debate between these institutions, government and the ICT-industry in order to promote digital sustainability. In its first phase PERSIST was coordinated by the Netherlands National Commission for UNESCO.

Meer berichten