Comité bij het Tweede Protocol van het Haags Verdrag bijeen

Op 8 en 9 december is bij UNESCO in Parijs het Comité bij het Tweede Protocol van het Haags Verdrag bijeengekomen. Het Haags Verdrag heeft als doel om cultureel erfgoed in oorlogstijd te beschermen. Het Tweede Protocol uit 1999 bevat verdergaande richtlijnen en verplichtingen voor deze bescherming dan het oorspronkelijke verdrag uit 1954. 

Zichtbaarheid

Op dit moment zijn slechts 69 landen partijstaat bij het Tweede Protocol. Daarom sprak het comité over manieren om de zichtbaarheid van het protocol te vergroten en landen aan te moedigen het te ratificeren. 

Military manual

Tijdens de bijeenkomst lanceerde UNESCO de Military Manual on Protection of Cultural Property. Deze handleiding voor de bescherming van cultureel erfgoed is speciaal ontwikkeld voor militairen en veiligheidsdiensten vanwege hun cruciale rol tijdens crisissituaties. De manual bevat informatie over internationaal recht, maar ook best practices, voorbereidende maatregelen voor het identificeren, verplaatsen en behouden van culturele objecten tijdens militaire operaties, en een juridische onderbouwing en leidraad voor de bescherming van cultureel erfgoed in oorlogstijd.

Natuurrampen

De manual is specifiek bedoeld voor gewapende conflicten, maar ook bruikbaar tijdens andere crises. Bij de natuurrampen in Italië en Nepal werkten militairen en erfgoedprofessionals hand in hand om schilderijen, muurschilderingen, kastelen, kerken en tempels van verdere vernietiging te behoeden door het uitvoeren van ‘culturele eerste hulp’.

Verregaande beschermingsstatus

Tijdens de vergadering werd ook gesproken over de ‘Verregaande beschermingsstatus’ (Enhanced protection) die het comité kan toekennen aan gebouwen die van grote waarde zijn voor de mensheid. Met deze status worden landen verplicht om extra maatregelen in vredes- en oorlogstijd te nemen om deze plekken te beschermen. In oorlogstijd gelden strengere regels m.b.t. de aanwezigheid van militairen en militaire activiteiten in de buurt van het gebouw. Moedwillige beschadiging of het gebruik van het cultuurgoed voor militaire doeleinden is strafbaar. Twee werelderfgoederen in Georgië en Mali kregen deze status.

Historische monumenten van Mtskheta (Georgië).(Foto: unesco.org)

Steun

Ook kregen Libië en Mali steun uit het fonds bij het Protocol zodat ze hun nationale wetgeving kunnen versterken en concrete maatregelen kunnen nemen voor het verlenen van culturele noodhulp bij erfgoederen die bedreigd worden door oorlogsgeweld. Nederland is de belangrijkste donor van dit fonds. 

Nieuw fonds

Voorafgaand aan de vergadering in Parijs, werd bekend dat Frankrijk en de Verenigde Arabische Emiraten een nieuw fonds hebben opgericht, dat tot doel heeft om de moedwillige vernietiging van historische plekken en illegale handel in cultuurgoederen tegen te gaan en financieel bij te dragen aan de restauratie van erfgoederen die door oorlogsgeweld zijn beschadigd. 

Darul Aman Palace (Foto: CC / Bruce MacRae)

Diverse internationale verdragen dragen bij tot de bescherming van cultuur: De Haagse 1954 Conventie helpt cultureel erfgoed te beschermen in geval van een gewapend conflict. De Conventie uit 1970 draagt bij aan de bestrijding van illegale handel in cultuurgoederen en stimuleert teruggave van ontvreemde culturele objecten.

Uitkomsten

Lees op unesco.org meer over de hulp van UNESCO aan Mali. U vindt hier ook de mogelijkheid om te doneren.

Meer berichten