Column: ‘Schelden blijft lang pijn doen’

OPINIE — Andrée van Es schrijft in haar column over de lelijke kant van online communiceren. ‘De grofheid, de racistische en antisemitische scheldpartijen in tweets, facebookberichten en wat nog meer: hoeveel daarvan blijft voor altijd bewaard nu het digitale archief oneindig lijkt?’.

Het heeft lang geduurd, maar nu worden toch de grofheid, de racistische en antisemitische scheldpartijen en dreigementen in de sociale media aangevallen.

Minister van Sociale Zaken Lodewijk Asscher bond de kat de bel aan op Facebook met een sarcastische reactie op de ergste berichten aan zijn adres. Hij kreeg bijval van vele kanten.

Rotzooi

Al die tweets, facebookberichten en wat nog meer: hoeveel blijven er voor altijd ergens op het internet bewaard? Die rotzooi, die verschrikkelijke verzameling platte, vaak anoniem uitgebraakte haat. Vroeger werd dat stiekem in de brievenbus gestopt, onleesbaar geschreven op een briefje en meestal weggegooid door de ontvanger.

Nu lijkt het digitale archief oneindig, en op ieder moment kunnen berichten of foto’s weer tevoorschijn komen. De jonge mensen die slachtoffer zijn geworden van het zogeheten sexting, kunnen er over meepraten. Ooit stuurden zij argeloos een naaktfoto van zichzelf naar (meestal) een vriendje en als in een nachtmerrie werd zo’n foto gedeeld. En eenmaal gedeeld was hun afbeelding publiek bezit geworden. Je komt er nooit meer van af.

Veroudering

Je zou bijna blij zijn met de snelle veroudering van de software op onze computers, tablets en telefoons. Dan verdwijnt die lelijke kant van het nieuwe communiceren immers vanzelf in….? Ja, waarin eigenlijk? Niet in de vuilnisbak of de papierbak of in het vuurtje dat we kunnen stoken. Ik heb geen idee waar de appjes, de fb-berichten en tweets op den duur blijven. Is dat erg voor de scheldpartijen aan het adres van wie dan ook? Misschien zijn onze achterkleinkinderen ooit verbijsterd over de grofheid, misschien schamen zij zich voor hun overgrootouders. Misschien is het veel beter als de antisemitische berichten aan Lodewijk Asscher verdwijnen of op zijn minst onbereikbaar zijn.

Archieven

Dat geldt echter lang niet altijd voor onze ‘archieven’. Voor de overheidsarchieven, voor de archieven van bibliotheken, musea, universiteiten. Niet voor al onze persoonlijke archieven, fotoverzamelingen, mailwisselingen. Ik had er nooit over nagedacht toen ik ooit een dagboekje bijhield en bewaarde op een ouderwetse floppy: ik kan er niet meer bij, want ik ben vijf softwareprogramma’s en evenzovele laptops verder.

Digitale duurzaamheid heet het. Waar de strekkende meters archief weliswaar veel plaats innamen, konden we er wel vinden wat we nodig hadden. Toen al dat papier verruild werd voor een digitaal archief, werd – oeps – vergeten dat je er nog bij moest kunnen, ook als de software vervangen werd.

Gevechten

Daarvoor moeten de softwarebedrijven zorgen. Het is een van de taaie gevechten in de krochten van de UNESCO-circuits.

En dan heb ik het nog niet gehad over de vraag wat we eigenlijk willen bewaren in de toekomst. De tweets aan Lodewijk Asscher? Daar moeten we allemaal over nadenken. Veel meer dan nu gebeurt.

(wordt vervolgd)

Andrée van Es
Voorzitter Nationale UNESCO Commissie

(Foto: ANP/Inge van Mill)

Iedere lidstaat van Unesco heeft een eigen Unesco Commissie. De Nederlandse Commissie bestaat uit maximaal elf leden die elk deskundig zijn op een werkterrein van de organisatie: Onderwijs, Wetenschap, Cultuur en Communicatie & Informatie. 

Uitkomsten

Wereldwijd zijn er zo'n 200 Unesco Commissies. De Nederlandse Commissie bestaat uit maximaal elf leden. De nadruk van de werkzaamheden ligt bij de coördinatie van het Unesco-Scholennetwerk, erfgoed in gevaar, en duurzame toegang tot informatie. Daarnaast houdt de commissie zich structureel bezig met de Unesco-cultuurconventies, vrouwen in de wetenschap en journalistenveiligheid.

Meer berichten