Column Andrée van Es - Grens

OPINIE – Andrée van Es schrijft in haar column over een bezoek aan Noord-Ierland, waar straks de fysieke grens ligt, de belangrijkste grens op land, tussen Groot-Brittannië en de Europese Unie.

Mensen hebben behoefte aan binding, aan een schaal waarbinnen ze invloed kunnen hebben, aan buren die ze kennen. Die conclusie mag je toch wel trekken na jaren van geïdealiseerde globalisering, kosmopolitisme en uitbreiding van de Europese Unie. Het oplevend nationalisme waar we deze dagen getuige van zijn, is de nare, scherpe kant van die behoefte. Frankrijk eerst, Amerika eerst, Verenigd Koninkrijk eerst. En de grenzen vooral dicht.

Grens

Ik stond deze dagen aan een grens die nu nog open is, maar voor hoe lang nog? De grens tussen het Verenigd Koninkrijk in Noord-Ierland en de Ierse Republiek. Het noordwesten van Ierland is een van de mooiste streken in Europa. De Atlantische oceaan komt aan bij een duinenlandschap zonder weerga. Ga je een beetje oostwaarts, dan tref je snel een bordje: ‘welcome in Northern Ireland’. Alsof je hier de grens tussen Zuid-Holland en Utrecht passeert.

‘Troubles’

Met de vrede in Noord-Ierland verdwenen de militaire voertuigen, de roadblocks, de grenscontroles uit het straatbeeld. De hotelhouder vertelt levendig hoe Noord-Ieren tijdens de Troubles (blijft toch een eufemisme voor het sinistere geweld in Ulster) huizen kochten aan de kust ‘om er in het weekend en de vakanties even uit te kunnen zijn’. Nu voelt het bijna als één land voor hen. Toch zal het straks de fysieke grens, de belangrijkste grens op land, zijn tussen Groot-Brittannië en de Europese Unie. Theresa May hamert op de grenzen van het United Kingdom. ‘Maar in Westminster weten ze echt niet hoe het hier, in de uithoek, toegaat. Hoe zal dat gaan in de praktijk, niemand die het weet.’ 

Brexit

De inzet van de Europese Unie voor de Brexit-onderhandelingen, houdt rekening met die grens in Ierland. ‘Aansluiting van Noord-Ierland bij de Ierse republiek wordt mogelijk’, juichte de één op tv. ‘De Europese Unie kiest een confronterende toon’, sprak de Britse ambassadeur in Ierland op de radio. Ik sta aan die grens en kan me niet voorstellen dat de vooruitgang die hier de afgelopen jaren is geboekt: vrede, perspectief op een toekomst waarin het verleden niet meer alles overheersend is, waarin internationale samenwerking juist ook op de kleine schaal welzijn voor mensen kan brengen, dat die vooruitgang teniet gedaan zal kunnen worden. En toch zou het zomaar kunnen. Dat is het venijn van nationalisme.

Iedere lidstaat van Unesco heeft een eigen Unesco Commissie. De Nederlandse Commissie bestaat uit maximaal elf leden die elk deskundig zijn op een werkterrein van de organisatie: Onderwijs, Wetenschap, Cultuur en Communicatie & Informatie. 

Uitkomsten

Wereldwijd zijn er zo'n 200 UnescoCommissies. De Nederlandse Commissie bestaat uit maximaal elf leden. De nadruk van de werkzaamheden ligt bij de coördinatie van het Unesco-Scholennetwerk, erfgoed in gevaar, en duurzame toegang tot informatie. Daarnaast houdt de commissie zich structureel bezig met de Unesco-cultuurconventies, vrouwen in de wetenschap en journalistenveiligheid.

Meer berichten