40 jaar verdrag tegen illegale handel in cultuurgoederen

UNESCO viert het 40-jarig bestaan van het Verdrag Bestrijding illegale handel in cultuurgoederen. Ter ere hiervan vond op 15 en 16 maart 2011 in Parijs een tweedaagse conferentie plaats. In internationale rondetafels werd gesproken over de illegale handel in cultuurgoederen, de juridische instrumenten om deze handel tegen te gaan en de specifieke problemen voor archeologische objecten en sites. Een internationaal forum bood gelegenheid voor reflectie op de conventie uit 1970.

 

Nederland is in 2009 toegetreden tot  unesco’s Convention on the Means of Prohibiting and Preventing the Illicit Import, Export and Transfer of Ownership of Cultural Property. Dit verdrag heeft tot doel het cultureel erfgoed wereldwijd te beschermen, illegale handel te bestrijden en teruggave aan de rechtmatige eigenaren te stimuleren. In Nederland werken de Erfgoedinspectie, douane en politie samen om uitvoering te geven aan deze conventie.

In 1970 werd het verdrag gezien als een echte doorbraak: Internationaal werd erkend dat cultuurgoederen niet gelijk zijn aan andere goederen. Cultuurgoederen zijn voorwerpen die van belang zijn voor de identiteit en het historisch bewustzijn van de bevolking. Ze hebben niet alleen een nationale waarde. Ook voor de internationale gemeenschap is het belangrijk dat objecten in de juiste context worden gepresenteerd. Archeologische voorwerpen, die bijvoorbeeld tijdens de onrusten in Egypte illegaal werden opgegraven, horen niet thuis op een kunstmarkt of E-bay.

In de rondetafelgesprekken bespraken internationale experts de ontwikkelingen op internet en in hoeverre die een extra dimensie geven aan de uitvoering van de conventie. Meerdere malen werd de vergelijking gemaakt met de drugs- en wapenhandel. Wereldwijd gaat er jaarlijks zes miljard euro om in de illegale handel van cultuurgoederen.