Bijeenkomst Conventie Onderwater Erfgoed

(© unesco)

Het was de tweede bijeenkomst sinds dit Verdrag ter Bescherming van Onderwater Erfgoed begin 2009 van kracht werd. Behalve deelnemende landen waren ook niet-gouvernementele organisaties aanwezig, waarvan sommige zich al decennialang inzetten voor de bescherming van onderwater erfgoed. Aan bod kwam onder andere het opstellen van richtlijnen om de conventie in de praktijk te kunnen toepassen. De gedane suggesties worden de komende maanden opgenomen in een uitgewerkt concept. Verder is een wetenschappelijke raad ingesteld om te adviseren in moeilijke kwesties en een speciaal Fonds om de bescherming van erfgoed onder water te bevorderen.

Cultureel erfgoed onder water is bijzonder kwetsbaar omdat het buiten zicht is. Niet alleen vormen plundering en natuurgeweld een bedreiging, ook geldt vaak: uit het oog, uit het hart. Onderwater erfgoed kan niet zoals archeologisch erfgoed op land tijdens opgravingen tijdelijk zichtbaar gemaakt worden voor bestuurders en het brede publiek. Terwijl dat een onmisbaar element is in de bewustwording van de waarde ervan, en dus in de besluitvorming. Bovendien is onderzoek onder water zó kostbaar dat het onrendabel is. Veel bedrijven die scheepswrakken bezoeken, halen alleen voorwerpen met commerciële waarde naar boven. Zuiver archeologisch onderzoek onder water is uitsluitend mogelijk in opdracht van een lokale, regionale of nationale overheid.

Omdat erfgoed onder water onvoldoende door geldende zeerechtverdragen is beschermd, heeft unesco in 2001 een Conventie opgesteld die door middel van internationale samenwerking bescherming van dit kwetsbare erfgoed zal garanderen. Het unesco verdrag is nog weinig geratificeerd, omdat veel landen het vrije gebruik van de zee belangrijker vinden dan de wereldwijde bescherming van erfgoed onder water.