Waterverdeling sleutel voor duurzame groei

Tijdens de workshop ‘Water Allocation and Green Growth’ hebben beleidsmakers, wetenschappers en vaklieden uit vijftien landen zich op 22 en 23 november in Wageningen gebogen over de vraag hoe water optimaal ingezet kan worden voor een duurzame wereldeconomie.

De bijeenkomst werd georganiseerd door de Nationale UNESCO Commissie samen met de OESO, de Nederlandse overheid en de Wageningen Universiteit. De uitkomsten zullen uitmonden in een adviestraject voor de OESO over water en groei. “Het is niet eerder vertoond dat zo'n divers gezelschap zo vroeg zo'n grote invloed had op een project van de OESO,” aldus Anthony Cox van de Parijse denktank van ontwikkelde landen.

Water wordt steeds schaarser.

Schaarsheid

De vraag naar water zal in de komende veertig jaar met ruim de helft stijgen, terwijl deze primaire levensbehoefte nu al schaars is in veel landen. Daarbovenop komen de onvoorzienbare gevolgen van klimaatverandering voor de beschikbaarheid van water. Nu de competitie om dit schaarse goed steeds groter wordt, beseffen steeds meer overheden dat ze hun waterverdelingsbeleid en -mechanismen moeten hervormen. De workshop richtte zich in dit licht op twee centrale vragen: wat hebben we nodig om water productiever in te zetten en met welke sociale en ecologische kwesties moeten we daarbij rekening houden? Het is belangrijk om bewustwording te kweken over de geringere beschikbaarheid van water en het is cruciaal om bij de herverdeling van water chaotische taferelen te vermijden.

Succesvol hervormen

Hervormingen in de watersector hebben verschillende dimensies. Als eerste is de juiste kennis vereist over beschikbaarheid. Deze kennis kan vervolgens worden ingezet in een politiek onderhandelingsproces, waarbij beleidsdoelen als voedselzekerheid en universele toegang mee worden genomen. Economische afwegingen kunnen dit proces ondersteunen, hoewel er altijd een subjectieve component zal zijn. De afwegingen worden belichaamd in wetgeving en instituties op basis waarvan weer infrastructuur wordt aangelegd, die de hydrologische werkelijkheid verandert. Deze cyclus moet continu doorlopen worden om tot succesvolle hervormingen te komen. Transparante informatiestromen zijn daarbij onontbeerlijk om vertrouwen te scheppen tussen de spelers in het onderhandelingsspel.

Obstakels

Er bestaan duidelijk obstakels om tot hervormingen te komen. Vaak ontbreken bijvoorbeeld de vereiste wetten en instituties. Vaak ook blijft onduidelijk wat gebruikers terugkrijgen voor het opgeven van water dat aan natuur ten goede komt. Bovendien staan beleidsmakers voor een dilemma: enerzijds vereisen serieuze investeringen betrouwbare en stabiele eigendomsrechten, anderzijds is juist flexibiliteit nodig om de uitdagingen van de toekomst het hoofd te bieden.

Aan de workshop namen vertegenwoordigers deel van de Wereldbank, OESO, SIWI, IIASA, IUCN, UNESCO, UNESCO-IHE, het Planbureau voor de Leefomgeving, Alterra, het Landbouw Economisch Insitituut, de Melbourne University, Conservation International, UN Water, FutureWater, Deltares, de Europese Commissie, de VU, het Koreaanse instituut K-Water, en verschillende ministeries uit verschillende landen. De Nationale UNESCO Commissie bereidt een publicatie voor op basis van de bijeenkomst.