Reddingsactie voor Nederlandstalige archieven in Guyana

De Nederlandstalige archieven in Guyana, opgenomen op het Memory of the World register sinds 2011, zijn in zeer slechte staat. Inktvraat, insecten en het tropische klimaat hebben de documenten in de loop van de tijd sterk aangetast. Het Rescue Project of the Dutch Records in Guyana is een voorbeeld hoe opname in het register kan werken als een katalysator voor internationale culturele samenwerking.

De gezamenlijke geschiedenis van Guyana en Nederland is niet erg bekend. Op 2 juni 1621 ontving de West-Indische Compagnie (WIC) een handelsmonopolie voor West-Indië van de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden en jurisdictie over Noord- en Zuid-Amerika, de Cariben en West-Afrika. Na het verlies van Nederlands-Brazilië in 1654 was suiker de raison d’être van Europees kolonialisme in Guyana of de ‘wilde kust’, zoals het langgerekte gebied tussen Brazilië en Venezuela genoemd werd.

Er zijn aanzienlijke hoeveelheden geschreven erfgoed van de Nederlandse aanwezigheid en het koloniaal bestuur in Guyana bewaard gebleven. Guyana heeft ongeveer 10 à 15 meter aan Nederlandse archieven uit de 18de en 19de eeuw (de exacte omvang is nog niet bekend). Ze vormen een deel van de WIC archieven. In meerdere voormalige WIC landen, zoals Guyana, is geen of weinig geschreven informatie beschikbaar over deze vroegmoderne periode. Met de opname in het Memory of the World Register in 2011 werd de unieke en universele waarde van de WIC archieven voor de mensheid officieel erkend.

Het Nationaal Archief werd gealarmeerd door de berichten van verschillende onderzoekers die Guyana bezochten en het archief in een zeer slechte staat aantroffen. In 2012 bezocht een delegatie van het Nationaal Archief Guyana om de staat van het archief te bepalen en samen met het Nationaal Archief van Guyana een plan op te stellen. Inktvraat, insecten en het tropische klimaat hebben met de tijd de stukken zeer broos en gevlekt gemaakt. Ondeugdelijke opslag en het regelmatig hanteren van de archieven hebben de situatie nog verergerd. Als er niets gebeurt zullen meer en meer stukken onleesbaar worden en uit elkaar vallen.

Ondertekening van het bilaterale werkprogramma NL-Guyana

Het bezoek maakte bovendien duidelijk dat er een grote behoefte is aan capaciteitsopbouw op het gebied van conserveren in Guyana. Daarom streeft het Rescue Project of the Dutch Records in Guyana niet alleen naar het behoud van de Nederlandse documenten die in het Nationaal Archief van Guyana bewaard worden en de informatie die hierin geborgen zit, maar ook naar het aanbieden van infrastructuur en kennis die noodzakelijk zijn om een conserverings- en digitaliseringsproject te beheren.

De activiteiten richten zich voornamelijk op het behoud en het verlenen van digitale toegang tot deze archieven. Het uiteindelijke doel van het project is om de Nederlandstalige archieven in Guyana wereldwijd toegankelijk te maken voor onderzoekers en andere geïnteresseerden in de gedeelde geschiedenis van Guyana en Nederland.

Samen met het Nationaal Archief van Guyana zal het Nationaal Archief actief op zoek gaan naar (complementaire) financiële steun voor training, consultancy en de aanschaf van digitaliseringapparatuur. Het Nationaal Archief van Suriname heeft hulp en advies toegezegd.

Auteur: Mara de Groot, Nationaal Archief

Van oorlog tot ongedierte: documentair erfgoed staat aan allerlei bedreigingen bloot. Van brieven tot films en van kleitabletten tot harddisks – papier vergaat, computers crashen. Documentair erfgoed is onmisbaar om het verleden, maar ook het heden te begrijpen. Het ‘Memory of the World’-programma stimuleert daarom het behoud en de toegankelijkheid van documentair erfgoed en wil dat iedereen op de wereld zich bewust is van de waarde die deze documenten hebben.

Meer berichten