Integrale aanpak voor toekomst Waddenzee als Werelderfgoed

Meer dan 200 wetenschappers, bestuurders en andere betrokkenen kwamen van 21 tot 23 november bij elkaar in Leeuwarden voor de 13e editie van het Trilaterale Wetenschappelijk Symposium over de Waddenzee. Een verslag.

De Waddenzee, dichtbij Zwarte Haan

Voor het eerst stond bij deze driejaarlijkse bijeenkomsten over de toekomst van de Wadden het beheer van het gebied als Werelderfgoed centraal. Gastsprekers uit Australië en Zuid-Korea waren daarom uitgenodigd om over hun ervaringen met vergelijkbare kustgebieden te vertellen. Dr. Fergus Molloy liet zien hoe wetenschap en beheer worden geïntegreerd bij het Great Barrier Reef Marine Park, de grootste natuursite binnen UNESCO’s Werelderfgoedprogramma. Prof. Chul-hwan Koh sprak over ‘de Koreaanse Waddenzee’ Getbol, het getijdegebied grenzend aan de Gele Zee, en de intensieve samenwerking met het Common Wadden Sea Secretariat bij de inspanningen om de waarde van het gebied te behouden, ondanks economische en toeristische druk.

Ministersconferentie

Doel van deze door Nederland, Duitsland en Denemarken georganiseerde symposia is input te leveren voor de trilaterale ministersconferenties over de Waddenzee. De eerstvolgende vindt begin 2014 plaats in Denemarken. Dat land dient binnenkort de aanvraag in om ook voor het Deense deel van de Waddenzee de Werelderfgoedstatus te verkrijgen. Wat hebben politici en beleidsmakers nodig aan kennis, inzichten en informatie om de juiste beslissingen te kunnen nemen? De thema’s water en klimaat, ecologie, biodiversiteit en duurzaamheid vormden de leidraad voor het opstellen van de onderzoeksagenda voor de komende tijd. Wat weten we al en wat nog niet, en wat zijn daarbinnen de meest urgente kwesties voor bestuurders en beheerders? Wetenschappers dienen daarbij via verschillende scenario’s inzicht te geven in alternatieve beleidsopties.

Toezicht en samenwerking

Om inzichten in de ontwikkeling van ecologische processen en biodiversiteitspatronen te verbeteren is het noodzakelijk om het gebied langdurig te monitoren en onderzoek te doen. Nederlandse en Duitse onderzoeksinstituten werken daarin al lange tijd samen. Ook de samenwerking met andere landen liggend op de grote vogeltrekroutes van de poolgebieden naar West-Afrika neemt toe. De Wadden zijn een cruciale tussenstop op die routes. Daarom is met steun van de Nederlandse en Duitse regering het Wadden Sea Flyway Initiative gelanceerd, waarbinnen de deskundigheid voor gebiedsbeheer en monitoring wordt versterkt. Tellingen geven inzicht in de stijgende en dalende aantallen van bepaalde soorten, maar ook informatie over toegenomen of afgenomen vruchtbaarheid – de factor die voorspelt hoe het in de toekomst met hen zal gaan. In samenwerking met de belangrijkste West-Afrikaanse partnerlanden worden cursussen en workshops georganiseerd om een regionale strategie voor monitoring op te bouwen en gezamenlijk onderzoek te ontwikkelen.

Mens en Biosfeer

Bij het thema biodiversiteit stond het belang voor het ecosysteem centraal. Een grotere biodiversiteit blijkt het ecosysteem van de Waddenzee beter bestand te maken tegen veranderingen. De Nationale UNESCO Commissie zal in 2013 samen met andere partners een expertmeeting organiseren over de Wadden als het enige Mens en Biosfeer-reservaat (MAB) in Nederland. Ook delen van de Duitse Waddenzee maken deel uit van dit netwerk van reservaten.

Toerisme

Albert Postma, lector aan Stenden University, liet zien hoe hij scenario’s ontwikkelt voor duurzaam toerisme. De ontwikkeling van een samenhangend toerismebeleid was in 2009, bij het toekennen van de Werelderfgoedstatus, een van de opdrachten aan de indienende landen. Op www.prowad.org is hierover meer informatie te vinden. Postma gaf aan dat binnen het Europese netwerk van samenwerkende MAB-reservaten enkele goede voorbeelden zijn te vinden waar duurzaam toerisme mogelijk is in kwetsbare natuurgebieden.

Jouke van Dijk, voorzitter van het bestuur van de Waddenacademie, sloot het symposium af met de constatering dat het heldere inzichten had opgeleverd voor de onderzoeksagenda ten behoeve van de eerstvolgende ministersconferentie. Alle presentaties zijn beschikbaar zijn op de website van de Waddenacademie.

Kokkelvisserij in het Waddengebied (Foto: CC / Rienk Nadema)

Het ‘Mens en Biosfeer’-programma (MAB) van UNESCO ontwikkelt nieuwe wetenschappelijke kennis voor een evenwichtige relatie tussen de mens en zijn natuurlijke leefomgeving. Het interdisciplinaire onderzoeksprogramma wordt ondersteund door een netwerk van biosfeerreservaten – 631 reservaten in 119 landen (stand 2014) – die als proeftuin voor duurzame ontwikkeling dienen. De lokale bevolking is er nauw betrokken bij het zoeken naar de juiste balans tussen economie en ecologie.

Meer berichten